Start Komunikaty Informacje Szlaki piesze Szlaki rowerowe Szlaki konne Konkurs Fotogalerie Wycieczki na weekend Kontakt
 
     
 
 

Regiony szlaków pieszych

Region Gdański
Region Malborsko-Kwidzyński
Region Chojnicki
Region Słupski
 
 

Popularne szlaki piesze

Szlak Kartuski
Szlak Trójmiejski
Szlak Wzgórz Szymbarskich
Szlak Wejherowski
Szlak Kaszubski
Szlak Skarszewski
Szlak Zagórskiej Strugi
Szlak Nadmorski Zatokowy
Szlak międzynarodowy E9

Inne trasy piesze

Sopockie Szlaki Spacerowe
Ścieżki przyrodniczo-leśne
 
 

Szlaki rowerowe

Szlak Czerwony
Szlak Motławski
 
 

O szlakach

Statystyka szlakowa
Waloryzacja szlaków
Historia szlaków
Plany rozwojowe szlaków
Systemy znakowania
Znakarze
Słowniczek
 
 

Konkurs

Bieżące edycje
Prawidłowe odpowiedzi
Laureaci i ranking
Regulamin
 
 

Zobacz na szlakach

km - Kręgów Kamiennych - Kamienny krąg w rezerwacie w Odrach 
 
 

Statystyki

Odwiedzin:
Dziś:74
Wczoraj:583
W miesiącu:13439
Wszystkich:540380

Zdjęć w galeriach:1630
 
 

Szlak RZEKI ZBRZYCY

Szlak RZEKI ZBRZYCY
Wiele - Jez. WItoczno
kolor niebieski
długość 45,4 km

   

Dość długi szlak przebiegający w południowo-zachodniej części województwa pomorskiego w rejonie chojnickim, czyli na obrzeżach powiatu kościerskiego i w powiecie chojnickim.

 

Jego trasę niemal w całości wyznacza bieg rzeki Zbrzycy oraz jej lewego dopływu Młosiny (Młosienicy). Zbrzyca to najdłuższy lewy i najważniejszy turystycznie dopływ Brdy. Razem z Młosiną stanowi popularny szlak kajakowy. Obie rzeki płyną generalnie ze wschodu na zachód przez dość płaski obszar Równiny Charzykowskiej, okraszony także wieloma jeziorami. Przez kilka z nich, przepływają te rzeki, stąd są też one na trasie szlaku. Wymienić wypada znajdujący się w końcowej partii szlaku ciąg jezior: Księże, Długie, Parszczenica i Śluza, oraz będące celem Zbrzycy - Witoczno, nad którym też kończy się szlak. Na uwagę zasługuje również położone niedaleko Wiela malownicze jezioro Kły o charakterze lobeliowym. Na Zbrzycy funkcjonowało niegdyś sporo młynów. Zachowały się po nich ślady, ale i działające do dziś obiekty jak choćby w Kaszubie.

Tereny, przez które przebiega szlak to południowe Kaszuby, w tej części zamieszkiwane przez zaborzaków. Jest to zatem ziemia zaborska - Zabory z porastającymi Równinę Charzykowską głównie sosnowymi lasami, które są częścią Borów Tucholskich. Duży ich fragment zajmuje istniejący od 1990 roku Zaborski Park Krajobrazowy. Szlak w sporej swej części znajduje się na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego, a w niewielkiej - na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Stąd niemal całkowicie leśny charakter szlaku z miejscami położonymi z dala od siedzib ludzkich. Na trasie szlaku brak znaczniejszych miejscowości. Z tych większych należy wymienić początkowe Wiele nad jeziorem Wielewskim oraz Leśno. Tam - ciekawy drewniany kościołek ze spiczastą wieżą ufundowany przez królową Ludwikę Marię, żonę Władysława IV i Jana Kazimierza. Zupełnie niezwykłą atrakcją szlaku jest Widno z piecem chlebowym.

 

Szlak powiązany z innymi znakowanymi trasami pieszymi tego regionu i to zarówno na początku w części środkowej, jak i końcowej. We Wielu: także szlaki Wdzydzki i Kaszubski południowy (im. Juliana Rydzkowskiego). W Leśnie i w Lasce: szlak Zaborski. A w rejonie Swornychgaci poprzez krótki szlak łącznikowy - połączenie ze szlakiem Brdy oraz szlakiem im. Józefa Bruskiego. Szlak Rzeki Zbrzycy nadaje się praktycznie w całości do uprawiania turystyki rowerowej. Z uwagi na małą liczbę dróg bitych i stosunkowo słabe skomunikowanie dość uciążliwy w korzystaniu z niego. Ale ciekawy przez cały rok, choć z pewnością w okresie jesiennym jeszcze bardziej, z uwagi na dodatkowe atrakcje w postaci grzybów i jagód. Jednakże aby zobaczyć, jak pracuje piec chlebowy w Widnie, trzeba być tam na początku sierpnia.

Przebieg i kilometraż

KILOMETRAŻ SZLAKU
 WIELE, PKS 0,0 45,4
 las, pomnik
 2,2 43,2
 jez. Kły, brzeg pn, 6,3 39,1
 jez. Młosino, brzeg wsch
 8,0 37,4
 LAMK, szosa 9,9
 35,5
 ORLIK, skrzyżowanie 11,6
 33,8
 WIEWIÓRKOWO, szosa 13,8 31,6
 LEŚNO, most 14,3 31,1
 Leśniczówka LEŚNO 16,7 28,7
 KASZUBA, Zbrzyca 18,4 27,0
 MILACHOWO MŁYN, droga 22,6 22,8
 ROLIBIK,  Zbrzyca 24,4 21,0
 jez. Duży Babionek 26,8 18,6
 WIDNO, Zbrzyca 28,2 17,2
 Kulawa, most 28,5 16,9
 LASKA, rozdroże 29,1 16,3
 MIELNO, leśn. Laska 31,3 14,1
 Kłonecznica, most 31,4 14,0
 MIELNO, droga z Zapcenia 31,9 13,5
 MODZIEL, skrzyżowanie 34,6 10,8
 jez. Parszczenica,  rów 36,0 9,4
 PARSZCZENICA, rozdroże 36,9 8,5
 ŚLUZA 40,8 4,6
 ZBRZYCA 43,8 1,6
 jez. Witoczno, stanica PTTK 45,4 0,0

Opis przebiegu

Szlak rozpoczyna się w centrum Wiela (ulica Główna) na przystanku PKS (km 0,0). Tutaj rozpoczynają się też (względnie kończą) dwa inne szlaki piesze: czerwony Kaszubski im. Rydzkowskiego oraz czarny Wdzydzki. Szlak niebieski prowadzi wspólnie ze szlakiem czerwonym na zachód w kierunku widocznego kościoła. Zaraz za kościołem szlak czerwony skręca w lewo, natomiast niebieski prowadzi dalej, najpierw między zabudowaniami ulicą Derdowskiego a potem już szosą w kierunku Lubni wśród łąk i pól tuż przy granicy Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego (po prawej). Po lewej w oddali widoczne jest Jezioro Wielewskie. Wkrótce szosa osiąga skraj lasu a szlak po ok. 200 m na wysokości znajdującego się z lewej strony pomnika (km 2,2) skręca w prawo na leśną drogę. Teraz przez ok. 1 km biegnie lasem sosnowym w kierunku Radunia, a następnie skręca w lewo, by po ok. 0,5 km powrócić do szosy Wiele - Lubnia. Brzegiem szosy szlak prowadzi przez ok. 400 m mając po obu stronach podmokłe tereny leśne. Za zakrętem opuszcza szosę i leśną drogą udaje się w prawo, by po blisko 2 km osiągnąć brzeg jeziora Kły (km 6,3). Tu znajduje się miejsce wypoczynku - stolik i ławeczki, z których najczęściej korzystają wędkarze. Szlak dalej biegnie piaszczystą drogą, ale po ok. 100 m skręca w prawo w mało widoczną ścieżkę biegnącą wśród młodnika sosnowego w kierunku jez. Wielkie Młosino. Nie dochodząc do brzegu jeziora skręca w lewo i dalej biegnie jeziorną skarpą do widocznego wysokiego lasu. Dalej prowadzi najpierw równolegle do brzegu jeziora a później blisko brzegu przez gęste zarośla aż do osiągnięcia skraju lasu. Tu szlak skręca w lewo drogą biegnącą skrajem lasu - po prawej pozostaje widoczne lustro jeziora Wielkie Młosino (km 8,0) i ładne miejsce na odpoczynek na łące. Polną drogą dociera do zabudowań, tu przechodzi przez środek gospodarstwa, a następnie wydostaje się na szeroki trakt prowadzący do miejscowości Lamk. Po drodze przecina linię kolejową Kościerzyna - Chojnice. Po przejściu przez tory szlak nadal biegnie niewielkim lasem, by za chwilę osiągnąć zabudowania wsi Lamk. W centrum wsi obok młyna na Młosinie szlak przecina szosę Kościerzyna - Chojnice (km 9,9). Dalej biegnie asfaltową drogą i po ok. 500 m dociera do zabudowań klasztoru Orlik. Tuż za murem klasztornym szlak skręca z szosy w lewo na polną drogę w kierunku południowym, by po ok. 500 m dojść do wsi Orlik (km 11,6). Tu ponownie przecina rzekę Młosinę i za chwilę skręca w prawo, by wyjść na rozległe pola i łąki. Przez ok. 1,5 km szlak biegnie przez otwarty teren między polami uprawnymi poprzecinanymi niewielkimi strumykami. Dochodzi do lasu i po ok. 500 m osiąga zabudowania wsi Leśno, a praktycznie jej przysiółka Wiewiórkowo. Początkowo na tyłach zabudowań, potem między domami ulicą Ogrodową szlak doprowadza do szosy (ulica Wyszyńskiego - km 13,8), którą dochodzi do centrum wsi i znajdującego się tuż za skrzyżowaniem (km 14,5) drewnianego kościoła z 1650 r. Nieco przed mostem dołącza się z lewej z ulicy Wykopaliskowej szlak zielony Zaborski prowadzący z Brus do Drzewicza. Na rozdrożu w rejonie kościoła odchodzi on szosą w kierunku Parszyna. Natomiast szlak niebieski dalej ulicą królowej Marii Ludwiki prowadzącą w kierunku Czapiewic wiedzie na południe przecinając kolejny raz rzekę Młosinę. Około 500 m za kościołem gwałtownie opuszcza szosę w prawo wchodząc na niezbyt wyraźną drogę biegnącą przez rozległe łąki. Po ok. 600 m osiąga ich skraj i teraz lasem dochodzi do leśniczówki Leśno (km 16,7) znajdującej się przy szosie Leśno - Kaszuba. Od leśniczówki szosą w kierunku zachodnim początkowo przez las później przez pola szlak doprowadza do wsi Kaszuba. Tu szlak skręca w prawo i obok zabudowań dawnego dworu Główczewskich z 1912 r. dociera do starego młyna na Zbrzycy (km 18,4). Stąd nieznacznie wspina się w kierunku kapliczki, przed nią skręca w lewo i dalej prowadzi do wsi Rolbik. Teraz następuje dłuższa, ponad pięciokilometrowa, partia leśna szlaku w sąsiedztwie doliny, w której meandruje Zbrzyca. Po drodze na dużej polanie w pobliżu takiego rzecznego meandru znajduje się osada Milachowo - Młyn, dawniej młyn, obecnie przede wszystkim tartak (km 22,6). W Rolbiku znaki prowadzą obok sklepu, przy którym znajduje się wiata z ławkami. Następnie szlak przecina wieś i doprowadza do mostu na Zbrzycy (km 24,4), za którym skręca w prawo do lasu. Leśną drogą przecina kolejno dwa rozwidlenia, na których wybiera prawe odgałęzienia. Po wyjściu na skraj lasu wychodzi znów na rozstaje, gdzie także idzie w prawo i w efekcie doprowadza do ogrodzonej szkółki leśnej. Teraz szlak skręca w prawo, schodzi w dół i za płotem szkółki skręca na lewo. Biegnie wzdłuż ogrodzenia na skraju mokradeł, przecina mały rów (odpływ z jeziora Duży Babionek), za którym skręca w lewo w głąb lasu. Leśną drogą szlak dochodzi do Użytku Ekologicznego "Jezioro Duży Babionek" (km 26,8) a po ok. 1 km doprowadza do wsi Widno. Szlak przechodzi obok miejsca gdzie znajduje się słynny piec chlebowy, gdzie na przełomie lipca i sierpnia odbywa się festyn i pieczenie chleba zgodnie z tradycyjną recepturą. Obok pieca znajduje się duży plac z ławeczkami, stanowiący kolejne miejsce wypoczynku. Po minięciu pieca szlak wchodzi na drogę asfaltową, którą przechodzi przez most na Zbrzycy (km 28,2), obok którego jest też wiata dla wodniaków. Wkrótce dostaje się do skrzyżowania dróg, na którym skręca w lewo w drogę prowadzącą do wsi Laska. Po ok. 300 m droga ta przecina rzekę Kulawa (km 28,5). Wzdłuż niej od północy doprowadza do mostu szlak zielony Zaborski. Od mostu oba szlaki idą wspólnie do Laski i do skrzyżowania na skraju wsi (km 29,1). Tu się rozdzielają - niebieski skręca w prawo na północny-zachód do leśniczówki Laska zaś zielony skręca w lewo, by ostatecznie dojść do Drzewicza. Drogą biegnącą skrajem lasu szlak niebieski prowadzi do miejsca, gdzie dawniej istniały stawy rybne - przy drodze znajduje się wiata (niestety bez ławek). Po ok. 300 m dochodzi do leśniczówki Laska (km 31,3) i przed nią skręca ostro w lewo w dół na most nad rzeką Kłonecznicą (km 31,4). Tu opuszcza tereny Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Za mostem kamienistą drogą prowadzi do pobliskiego lasu, gdzie skręca w lewo na leśną dróżkę. Teraz znaki doprowadzają do niewielkich zabudowań należących do Mielna. Szlak mija je i wchodzi w las mając po lewej stronie cały ciąg domków letniskowych oraz jezioro Księże. Za chwilę schodzi nad sam brzeg jeziora i na styku z jeziorem Długim wprowadza w środek kolejnego osiedla domków. Utrzymując kierunek zachodni wzdłuż jeziora Długiego dociera do wsi Modziel. Szlak przechodzi przez całą wieś (km 34,6) a za ostatnim gospodarstwem polną drogą prowadzi najpierw między polami uprawnymi a potem poprzez małe zagajniki, potem skręca skręca w prawo, by dojść do szerokiej polnej drogi. Drogą tą skręcając w lewo szlak dochodzi do kolejnej piaszczystej drogi biegnącej w pobliżu jeziora Parszczenica (km 36,0) i po ok. 800 m osiąga wieś Parszczenica. Na rozstajach za rzeczką Boryń (km 36,9) szlak skręca w lewo i początkowo brzegiem lasu a później drogą leśną podąża generalnie w kierunku południowo- wschodnim. Po ok. 3 km wchodzi ponownie na teren Zaborskiego Parku Krajobrazowego (tablica) a potem dociera do zabudowań Śluzy. Na polanie w Śluzie (km 40,8) szlak skręca w lewo między zabudowania i zarośniętym jarem doprowadza nad jezioro Śluza (miejsce do odpoczynku). Tu skręca w prawo na niewielką ścieżkę towarzyszącą biegowi rzeki Zbrzycy wypływającej z jeziora Śluza. Potem drogą leśną wzdłuż Zbrzycy a później piaszczystą drogą polną dochodzi najpierw do jeziora Witoczno i położonych w tym rejonie zabudowań należących do osady Zbrzyca (km 43,8), a później (łącznie po ok. 4,5 km) do terenów stanicy wodnej PTTK w Swornegaciach. Tu na wysokości stanicy szlak niebieski kończy swój bieg (km 45,4). Obok stanicy zaczyna się krótki łącznikowy szlak koloru czarnego doprowadzający do centrum wsi Swornegacie.

Szczegółowe mapy

Infomracje techniczne

INFORMACJE TECHNICZNE
oznaczenie kodowe szlaku PM-1572-n
ranga szlaku
lokalny
położenie administracyjne szlakugminy Karsin, Brusy, Chojnice
położenie turystyczne szlaku szlaki regionu chojnickiego
 
administrator terenów leśnych szlaku Nadleśnictwo Lipusz - leśnictwo Przerębska Huta;
Nadleśnictwo Przymuszewo - leśnictwa: Leśno, Laska, Kokoszka;
Nadleśnictwo Osusznica – leśnictwo Zielona Chocina.
jedn. org. PTTK nadzorująca szlak / opiekun Oddział Regionalny PTTK Gdańsk, ul. Ogarna 72
Pomorska Komisja Turystyki Pieszej (przy Pomorskim Porozumieniu Oddziałów PTTK w Gdańsku); tel. 58 3011488
ostatnie odnawienie szlaku 2009: Wiele - Leśno
2010: Leśno - jez. Witoczno
wyposażenie szlaku w znaki informacyjne drogowskazy: Wiele, Lamk, Leśno, Kaszuba, Rolbik, Widno, Laska, Parszczenica, jez. Witoczno ustawione w latach 2009 - 2010
dokumentacja szlaku brak
ostatnie zmiany przebiegu  
projektowane zmiany przebiegu  
inne  

 
 
   
 
Komisja Turystyki Pieszej
przy Pomorskim Porozumieniu Oddziałów PTTK w Gdańsku
80-826 Gdańsk, ul. Ogarna 72
tel. (58) 301-14-88

   


Wszelkie prawa zastrzezone © 2017 PTTK - Znakowane Szlaki Turystyczne Województwa Pomorskiego

Realizacja: 4mpproject.pl