Start Komunikaty Informacje Szlaki piesze Szlaki rowerowe Szlaki konne Konkurs Fotogalerie Wycieczki na weekend Kontakt
 
     
 
 

Regiony szlaków pieszych

Region Gdański
Region Malborsko-Kwidzyński
Region Chojnicki
Region Słupski
 
 

Popularne szlaki piesze

Szlak Kartuski
Szlak Trójmiejski
Szlak Wzgórz Szymbarskich
Szlak Wejherowski
Szlak Kaszubski
Szlak Skarszewski
Szlak Zagórskiej Strugi
Szlak Nadmorski Zatokowy
Szlak międzynarodowy E9

Inne trasy piesze

Sopockie Szlaki Spacerowe
Ścieżki przyrodniczo-leśne
 
 

Szlaki rowerowe

Szlak Czerwony
Szlak Motławski
 
 

O szlakach

Statystyka szlakowa
Waloryzacja szlaków
Historia szlaków
Plany rozwojowe szlaków
Systemy znakowania
Znakarze
Słowniczek
 
 

Konkurs

Bieżące edycje
Prawidłowe odpowiedzi
Laureaci i ranking
Regulamin
 
 

Zobacz na szlakach

km 10,8 Bursztynowy - Elektrownia wodna w Bielkowie 
 
 

Statystyki

Odwiedzin:
Dziś:277
Wczoraj:583
W miesiącu:13642
Wszystkich:540583

Zdjęć w galeriach:1630
 
 

Szlak SKARSZEWSKI

Szlak Skarszewski
Sopot Kamienny Potok - Skarszewy
kolor zielony
długość 81,8 km

   

Nazwa tego szlaku podpowiada od razu, że na jego trasie są Skarszewy, nieduże ale stare miasto na Kociewiu. Szlak faktycznie dociera z Trójmiasta na skraj Kociewia, do docelowych Skarszew. Jednakże trasa szlaku wiedzie przede wszystkim przez Pojezierze Kaszubskie, zaznajamiając z jego wysuniętą najbardziej na wschód dość mało znaną połacią. Duża część szlaku (ok. 30 km) przebiega w rejonie Trójmiasta i tu w mocno rozrzeźbionej strefie krawędziowej można natrafić na wiele dogodnych i ciekawych punktów lub miejsc widokowych.

Wśród nich wyróżnia się dobrze znany Pachołek zaopatrzony w wieżę widokową. Szlak ma swoją architektoniczną perełkę, którą jest bez wątpienia drewniany kościołek w Szczodrowie, a także kilka akcentów starożytnych. Nad każdym z dwu znanych jezior, nad które dociera szlak: Jeziorem Otomińskim i Jeziorem Przywidzkim znajdują się grodziska, ponadto trzecie - tajemnicze Gnosna - odnajdziemy na Zamkowej Górze nad Wietcisą. Ciekawy jest też odcinek nad Radunią, na którym nie tylko poznaje się urokliwy odcinek tej rzeki ale także jedną z kilku elektrowni wodnych, jakie do dziś pracują na tej rzece.(elektrownia w Łapinie). Nad Radunią także, oprócz odwiedzanych gminnych Kolbud, znajduje się Pręgowo z ciekawym, starym kościołkiem i pobliskim ujęciem wody w najstarszej części pochodzącym z II połowy XIX wieku.

  

Początkowy odcinek szlaku jest chętnie polecaną trasą do zwiedzania najbliższych okolic Gdańska i Sopotu. Ponieważ znajduje się on w strefie krawędziowej Wysoczyzny Pojezierza, blisko jej północno-wschodniej granicy ma nieco "górski" charakter: częste i strome podejścia, spore deniwelacje, duże stromizny. Zatem przeznaczony jest raczej dla wytrawniejszych wędrowców. Podobnie trudny a jednocześnie uciążliwy może być fragment biegnący stromym zboczem doliny Raduni.

  

Te dwie duże partie szlaku wykluczają jego całość jako trasy turystyki rowerowej. W okresach mokrych może być utrudnione pokonywanie odcinków przebiegających brzegami jezior Otomińskiego, Przywidzkiego i doliną Wietcisy. Przy przekraczaniu Wietcisy należy się liczyć także z koniecznością nadkładania drogi w wypadku likwidacji lub zniszczenia kładki na rzece. Trójmiejska partia szlaku obfituje w spotkania z innymi gdańskimi szlakami, stąd duża możliwość różnych wariantów tras wykorzystujących wszystkie szlaki (Kartuski, Trójmiejski, Wzgórz Szymbarskich). Od Skarszew możliwa jest kontynuacja wędrówki po Kociewiu czerwonym szlakiem Jezior Kociewskich względnie szlakiem Rzeki Wierzycy koloru niebieskiego ale z wykorzystaniem krótkiego odcinka szlaku czerwonego.

  


Przebieg i kilometraż

SOPOT, Kamienny Potok, SKM0,0 81,8
Dolina Babi Dół (ul. Malczewskiego)1,2 80,6
las sopocki, Spadzista Góra1,5 80,3
las sopocki, Rysie Wzgórze1,9 79,9
las sopocki, Niedźwiedzie Bagno 2,6 79,2
las sopocki, Dolina Gołębiewska2,9 78,9
las sopocki, Mała Gwiazda4,1 77,7
las sopocki, Sępie Wzgórze, punkt widokowy5,1 76,7
las sopocki, Zajęcza Góra, rezerwat5,2 76,6
Dolina Świemirowska , ul. Reja5,5 76,3
Dolina Świemirowska, Dąb Esperantystów5,8 76,0
Las Oliwski, Droga Nadleśniczych6,8 75,0
Las Oliwski, Droga Ludolfińska8,4 73,4
Las Oliwski, Góra Kościuszki, pomnik10,0 71,8
Las Oliwski, Pachołek10,2 71,6
GDAŃSK Oliwa, ul. Kwietna10,7 71,1
Las Oliwski, dolina Zaklęsy11,8 70,0
Las Oliwski, Głowica12,5 69,3
Las Oliwski, Dolina Zajęcza13,1 68,7
Las Oliwski, Zielona Dolina14,4 67,4
Las Oliwski, Samborowo14,8 67,0
Las Oliwski, Lipnik16,3 65,5
GDAŃSK Brętowo, ul. Słowackiego 18,4 63,4
GDAŃSK Matemblewo, ul. Matemblewska, pętla19,2 62,4
las brętowski, dolina Strzyży, ul Potokowa19,7 62,1
GDAŃSK Kiełpinek, przystanek PKM 22,3 59,5
GDAŃSK Kiełpinek, szosa kartuska - centrum handlowe, rondo 23,4 58,4
jezioro Jasień 23,9 57,9
SZADÓŁKI, wyb. [Wróblówka] 25,7 56,1
OTOMIN, pętla 28,4 53,4
Jezioro Otomińskie, dojście do grodziska 30,6 51,2
Jezioro Otomińskie, brzeg pd., skrzyżowanie 31,4 50,4
droga Sulmin - Kolbudy 34,4 47,5
dolina Raduni, dojście 35,2 46,6
ŁAPINO DOLNE, elektrownia 37,7 44,1
KOLBUDY, ul. Polna, rondo 41,2 40,6
PRĘGOWO, kościół 43,3 38,5
PRĘGOWO, ujęcie wody 44,2 37,6
szosa do Buszków 47,2 34,6
POMLEWO, Pustkowo, skrzyżowanie 52,1 29,7
SZKLANA GÓRA 53,2 28,6
Jezioro Przywidzkie, brzeg północny 55,0 26,8
Jezioro Przywidzkie, dojście do grodziska 57,6 24,2
MIŁOWO, droga na południe 59,5 22,3
MIŁOWO, Dzierżkowo 61,7 20,1
droga Olszanka - Sucha Huta 64,4 17,4
DRZEWINA 66,4 15,4
DRZEWINA, Pikuty 68,0 13,8
NOWY WIEC, szosa 69,9 11,9
Rutkownica 71,1 10,7
SZCZODROWO, skrzyżowanie 72,4 9,4
Wietcisa, kładka 75,2 6,6
Zamkowa Góra, grodzisko Gnosna 76,7 5,1
WOLNY DWÓR, skrzyżowanie 80,1 1,7
SKARSZEWY, dawna stacja kolejowa 81,80,0

Opis przebiegu

odcinek północny

Szlak rozpoczyna się w Sopocie Kamiennym Potoku po zachodniej stronie przystanku SKM (km 0,00). Tutaj także mają swój początek szlaki: czerwony Wejherowski, niebieski Kartuski i czarny Do Wieży Kolibkowskiej a także sopocki spacerowy Lisów oznaczony na brązowo. Od tunelu wyjściowego kolejki szlak zielony wraz ze szlakiem Lisów zdąża w kierunku Brodwina na wprost ulicą Małopolską, podczas gdy pozostałe idą w prawo. Po 400 m na rozejściu ulic prowadzą one w prawo do widocznego w oddali kościoła pw. Zesłania Ducha Świętego km [0,6] Skarszewski odcinek północny - Kościół p.w Zesłania Ducha Św. w Sopocie Kamiennym Potoku. (W lewo odchodzi ulica Junaków, przy której można odnaleźć przedwojenny dom podcieniowy km [0,3] Skarszewski odcinek północny - Dom podcieniowy nieopodal szlaku przy ul. Junaków w Sopocie Kamiennym Potoku.) Szlak zielony okrąża kościół skajem lasu a następnie schodzi do ulicy Obodrzyców w miejscu, gdzie do niej dobija ulica Małopolska. Kieruje się w stronę Brodwina, zaraz jednak między domkami wchodzi w las. Idąc w kierunku zachodnim szlak wydostaje się na ulicę Malczewskiego i zaraz ją przecina. Następnie podchodzi na Spadzistą Górę, jednakże pozostawiając z boku jej kulminację, a potem zawróciwszy w obniżeniu zahacza o Rysie Wzgórze (po drodze dwa razy spotkanie szlaku Lisów). Z jego zbocza kierując się na zachód schodzi do Niedźwiedziego Bagna a następnie przedostaje się do Doliny Gołębiewskiej (km 2,9), dnem której biegnie ulica 23 Marca. Stad szlak podąża ciągle krętą leśną trasą do skrzyżowania dróg zwanego Małą Gwiazdą (km 4,1). Tu spotyka szlak koloru czarnego Wzgórz Szymbarskich idący z Sopotu też na południe (docelowo do Sierakowic) oraz szlak Lisów. Od Małej Gwiazdy szlak zielony w towarzystwie szlaku Lisów podąża "grzbietem" Poziomkowych Wzgórz niemal aż do wschodniej ich kulminacji czyli Zajęczej Góry (Zajęczego Wzgórza) i granicy rezerwatu przyrody "Zajęcze Wzgórze". Z Zajęczej Góry oba szlaki udają się na południe i schodzą do Doliny Świemirowskiej z biegnącą jej skrajem ulicą Reja (km 5,5) i dochodzącym nią od zachodu sopockim spacerowym szlakiem Saren koloru niebieskiego. Dno doliny wypełniają ogródki działkowe, których obszar wszystkie trzy szlaki przecinają wąskim przejściem. Po przeciwnej stronie doliny nieopodal spływającego ze zbocza potoku napotykają Dąb Esperantystów km [5,8] Skarszewski odcinek północny - Dąb Esperantystów w Dolinie Świemirowskiej z umieszczonym obok granitowym głazem opisującym w języku esperanto intencję i czas posadzenia drzewa. Stąd już tylko zielone znaki prowadzą w górę przez las w kierunku południowo-zachodnim a nawet wręcz zachodnim. Po kilometrze wprowadzają na "grzbiet" oddzielający Dolinę Świemirowską od następnej doliny, którą płynie Potok Rynarzewski. Tędy biegnie Droga Nadleśniczych i prowadzi szlak niebieski Kartuski (km 6,8). Do tego węzłowego miejsca na Drodze Nadleśniczych dochodzi także z Doliny Świemirowskiej szlak Wzgórz Szymbarskich, który jednakże potem idzie w prawo, podczas gdy pozostałe szlaki dalej podążają w lewo. Zatem niebieskie i zielone znaki kierują na południowy wschód szeroką drogą "grzbietową". Po 400 m szlak zielony opuszcza Drogę Nadleśniczych w lewo, dochodzi do niewielkiej polanki, a po 300 m raptownie schodzi w prawo do zagłębienia a potem głębokiego rozcięcia, którym biegnie Leśna Droga Ludolfińska i granica między Sopotem i Gdańskiem (km 8,4). Dalej szlak krętą drogą, której trasa układa się tak, jak biegną warstwice, podąża generalnie w kierunku południowym okrążając lokalne kulminacje. Po takim "slalomie" szlak natrafia na idący z przeciwka szlak Kartuski. Teraz oba szlaki idą na południe niby siodełkiem między kulminacjami po prawej z głazowiskiem i po lewej z pomnikiem upamiętniającym Bitwę pod Oliwą w 1627 r. (Góra Kościuszki) km [10,0] Skarszewski odcinek północny - Pomnik Bitwy pod Oliwą na Górze Kościuszki. Później za skrzyżowaniem wykorzystując dochodzący z lewej betonowy podjazd szlaki docierają do stalowej wieży widokowej umieszczonej na kolejnej ale dość eksponowanej kulminacji, jaką jest Pachołek (km 10,2) km [10,2] Skarszewski odcinek północny - Wieża widokowa na Pachołku. Z wieży widokowej roztacza się widok zarówno na Oliwę i Przymorze jak i na układ dolinny Potoku Oliwskiego i jego dopływów. Z Pachołka szlak zielony dalej ze szlakiem Kartuskim schodzi trawersującymi schodami terenowymi do ulicy Spacerowej na wysokości parkingu i Stawu Młyńskiego na Potoku Oliwskim. Tutaj oba przechodzą na drugą stronę ulicy i się rozstają. Niebieski podąża w prawo ulicą Spacerową, natomiast zielony skręca w lewo i idzie w kierunku centrum Oliwy. Po wejściu na ulicę Stary Rynek Oliwski i minięciu Młyna Oliwskiego (młyn IX) na skrzyżowaniu z ulicą Kwietną (km 10,7) udaje się ulicą tą w prawo. Po około 500 m zaraz za dawnymi domkami robotniczymi km [10,8] Skarszewski odcinek północny - Domki robotnicze na ulicy Kwietnej w Oliwie i w rejonie Dworku Młyńskiego skręca w lewo w ulicę Świerkową, by opuścić dolinę Potoku Oliwskiego. Idąc dalej doliną i ulicą Kwietną około 250 m można dojść do oryginalnej XIX-wiecznej willi z wieżyczka nazywanej często Zameczkiem Mormonów km [-] Skarszewski odcinek północny - XIX-wieczna willa tzw. Zameczek Mormonów przy ulicy Kwietnej w Oliwie. Ulicą Świerkową szlak dociera na skraj lasu. Teraz ponownie wchodząc na teren Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego skręca w prawo a na wysokości dolinki Zaklęsy w lewo, by wspiąć się i przez najbliższe kilka kilometrów prowadzić generalnie na południe zalesioną i mocno porozcinaną krawędzią wysoczyznową. Na początek po około 400 m szlak osiąga Głowicę o wysokości 122,2 m npm, najwyższe miejsce na obszarze przykrawędziowym na terenie Gdańska. Miejsce to opuszcza w kierunku wschodnim schodząc w prawo zakosami do Zajęczej Doliny. Biegnie tu droga, którą można się dostać do Polanek w okolicy Dworu IV. Na przedłużeniu Zajęczej Doliny znajduje się zarośnięte lasem wyrobisko dawnej żwirowni, które szlak okrąża od zachodu. W ten sposób wspina się i dochodzi na skraj urwiska z widokami na dolinę. Potem zbliża się do terenu szpitala Marynarki Wojennej a następnie schodzi do kolejnego rozcięcia. Wąską Zieloną Dolinę szlak przecina prostopadle zaraz potem wspinając się na "grzbiet", aby później zejść do następnego rozcięcia krawędzi wysoczyzny, jakim jest Samborowo (km 14,8). W tej dolinie szlak natrafia na rosnący tuż przy drodze, biegnącej północnym skrajem doliny wspaniały okaz przyrody - pomnikowe drzewo tzw. Gruby Dąb km [14,8] Skarszewski odcinek północny - Gruby Dąb w dolinie Samborowo. Znaki prowadzą ścieżką przez łąkę porastającą dno doliny a potem w prawo jej południowym skrajem do drogi poprzecznej. Tu szlak opuszcza dolinę, przecina Lipnicką Drogę na przewyżeniu, potem zbliżywszy się do skraju lasu, robi zwrot w prawo pod ostrym kątem i ścieżką w jarze idzie na zachód. Następnie mija skraj osiedla Niedźwiednik przy parkingu i dochodzi do Drogi Lipnickiej (km 16,3). W rejonie tym znajdowała się niegdyś osada Lipnik. Teraz szlak podąża drogą tą w lewo, by zaraz ją pozostawić i zejść do Drogi Niedźwiedziej biegnącej dnem kolejnej wąskiej dolinki, osiągając ją w miejscu, gdzie rośnie okazała rozdwajająca się sosna pomnik przyrody nr 925. W związku z drogą dolina ta bywa nazywana Niedźwiedzią Doliną, ale niekiedy też Kocim Rowem. Stąd szlak krętą trasą, która pozwala na złagodzenie skutków pokonywania wysokości, wydostaje się na skraj Szosy Brętowskiej (ulicy Słowackiego). Skręca tu w lewo i idzie wzdłuż ulicy w kierunku Brętowa a na jego skraju w rejonie przystanku komunikacji miejskiej wchodzi w prawo w las (km 18,4). Leśną trasą wśród drzew z powieszonymi krzyżami km [-] Skarszewski odcinek północny - Krzyże na drzewach w okolicach Matemblewa szlak zataczając łuk w lewo wychodzi na skraj Matemblewa i ulicę Matemblewską. Teraz idzie w prawo, potem natrafia na osiedle Zielone Wzgórze, i pętlę autobusów miejskich (km 19,2). Od pętli w prawo droga z betonowych płyt prowadzi do matemblewskiego sanktuarium MB Brzemiennej i Domu Samotnej Matki. Szlak jednakże tam nie dochodzi, bo minąwszy pętlę skręca w lewo skos w leśną drogę, która doprowadza do doliny potoku Strzyża, wcześniej napotkawszy znaki żółte i niebieskie szlaków Trójmiejskiego i Kartuskiego). Na brzegu potoku szlaki się rozdzielają: Trójmiejski idzie w lewo w dół potoku do Nowca, a Skarszewski i Kartuski w górę doliny potoku, z tym że zielony przed przepustem skręca w prawo (km 19,7) a niebieski przechodzi na drugą stronę potoku. Szlak Skarszewski zatem idzie w górę Strzyży jego lewym orograficznie brzegiem lecz po około 400 m przechodzi na drugą stronę. Skręca teraz w prawo i krętą, momentami bardzo wyboistą drogą, podąża w górę potoku przez teren rezerwatu przyrody Dolina Strzyży. Po około 1,2 km droga skręca w lewo i wydostaje się z doliny. Szlak wychodzi z lasu i tym samym z rezerwatu, a na zakręcie dołącza do niego z lewej szlak niebieski. Wzdłuż łąkowego boiska docierają do drogi asfaltowej, którą udają się w prawo wzdłuż wykopu z torem kolejowym. Dostają się do wiaduktu nad torami PKM i tu się rozdzielają: niebieski idzie dalej w kierunku widocznej obwodnicy trójmiasta a zielony przecina torowisko i wchodzi na teren Kiełpinka, jednej z połaci Gdańska. Szlak, zaraz skręca w lewo i ulicą Szczęśliwą dochodzi do przystanku PKM Gdańsk Kiełpinek (km 22,3). Za pętlą autobusową mając przed sobą budynek dawnej stacji kolejowej w Kiełpinku km [-] Skarszewski odcinek północny - Budynek dawnej stacji kolejowej w Kiełpinku szlak skręca w prawo i idąc pod górę ciągiem pieszym wchodzi na teren osiedla Wiszące Ogrody. Na ulicy Przytulnej skręca w prawo, a na końcu tej ulicy w lewo. Schodkami terenowymi wchodzi na teren osiedla domków jednorodzinnych i tu ulicami Miłosną a potem Sympatyczną (w prawo) wydostaje się na ulicę Szczęśliwą. Teraz, szlak idzie na południe mijając po lewej Decathlon, a po prawej centrum handlowe Auchan. Na rondzie (km 23,4) podąża dalej prosto (w lewo przystanek komunikacji miejskiej), wiaduktem pokonuje trasę W-Z (aleja Armii Krajowej) i wychodzi na ulicę Kartuską. Teraz idzie tak jak ulica w lewo, a potem schodzi ścieżką nad jezioro Jasień (km 23,9) km [-] Skarszewski odcinek północny - Jezioro Jasień od strony północnej. Tutaj prowadząc brzegiem okrąża je od strony wschodniej i w sąsiedztwie ogródków działkowych wychodzi na asfaltową drogę - ulicę Źródlaną. Nią idzie: obok parkingu na zachód, potem wzdłuż obwodnicy na południowy-wschód. Po dojściu do drogi prostopadłej (ul. Stężycka) przy kładce nad obwodnicą, przekracza ją, opuszczając w ten sposób terytorium Gdańska i dostając na skraj lasów otomińskich. Zaraz za obwodnicą znajduje się tu tzw. Wróblówka (km 25,7), miejsce spotkań towarzyskich pod gołym niebem, za którą to szlak wchodzi w las. Droga utwardzona prowadzi dalej do Kiełpina Górnego (ul. Goplańska). Znaki zielone będą teraz przez najbliższe 2,5 km wieść generalnie w kierunku południowo-zachodnim, to drogami nieco główniejszymi, to mniej wyraźnymi a nawet prawie ścieżkami. Szlakowi pieszemu będzie gdzieniegdzie towarzyszył szlak rowerowy, który jednakże ostatecznie odejdzie na zachód. Po wyjściu przy potoczku km [-] Skarszewski odcinek północny - Potoczek w Lesie Otomińskim na główniejszą drogę szlak skręca za przepustem w lewo i po 600 m dochodzi do Otomina oraz znajdującej się tu pętli autobusowej (km 28,4). W tym miejscu rozpoczyna się szlak Bursztynowy, który podąża, też do Kolbud ale napotkaną drogą (ul. Słoneczna) w kierunku południowo-zachodnim. Szlak zielony idzie dalej praktycznie prosto ulicą Pogodną, przez Otomin wśród istniejącej tu zabudowy mieszkalno-letniskowej. Po 300 m dochodzi z prawej droga, którą szlak przybliża się do Jeziora Otomińskiego znajdującego się w oddaleniu po prawej stronie - za ośrodkiem wypoczynkowym dawniej zakładów gazowniczych, potem Geovity obecnie w rękach prywatnych (jako hotel Otomin). Za ogródkami działkowymi przekształconymi w obszar mieszkalny rozpoczyna się las, w którym szlak po 250 m opuszcza dotychczasową drogę do Bąkowa. Idzie teraz w prawo w stronę Jeziora Otomińskiego, nad brzeg którego wkrótce dociera. Na rozdrożu (km 30,6) szlak udaje się w lewo obchodząc południową zatoczkę jeziora. W prawo bocznica szlaku może doprowadzić do grodziska km [29,9] Skarszewski odcinek północny - Grodzisko nad Jeziorem Otomińskim. Zielone znaki szlakowe natomiast wiodą ścieżką nadjeziorną wokół jeziora i w końcu już po jego zachodniej stronie wyprowadzają z jeziornej niecki. Tu natrafiają na szlak czarny Wzgórz Szymbarskich. Znaki zielone i czarne wznoszącą się drogą o kierunku południowym doprowadzają do skrzyżowania - miejsca węzłowego szlaków (km 31,4). W miejscu tym pojawia się także szlak Bursztynowy (żółty). Szlaki zielony i żółty idą teraz krótko razem na zachód drogą a potem ścieżką powyżej niej. Po 200 m szlak żółty odchodzi w prawo a zielony wychodzi na wyraźną, mocno uczęszczaną drogę gruntowo-leśną. Ona teraz swym dość krętym biegiem wyznaczać będzie trasę szlaku zielonego przez najbliższe 2 kilometry. Po wyjściu na przecinkę, którą została poprowadzona linia energetyczna, szlak skręca w prawo i idzie równolegle do niej. Wpinając się wydostaje się na skraj lasu, a po około 500 m udaje się w lewo drogą prostopadłą, która zatacza łagodny łuk w prawo. Po około kilometrze natrafi na drogę z Sulmina do Kolbud (km 34,3) i pójdzie nią w lewo na południowy-zachód w kierunku Kolbud. Udając w prawo można dojść do Sulmina, a dużo wcześniej, bo po 150 m natrafić się na dawny cmentarz ewangelicki z niedawno odremontowaną kaplicą grobową Gralathów km [-] Skarszewski odcinek północny - Kaplica Gralathów w Sulmine. Znaki zielone po 600 m doprowadzają do skrzyżowania, na którym pojawia się szlak czarny Wzgórz Szymbarskich. Szlak wiedzie dalej drogą do Kolbud zataczającą tu łuk w lewo. Około 300 m dalej szlak opuszcza ją i idąc w prawo schodzi nad Radunię. Teraz nastąpi długi odcinek prowadzący nadbrzeżną ścieżką wzdłuż Raduni i jej zbiorników. Już po około 200 m koryto rzeki się rozszerza rozlewając się w długi ale dość wąski zbiornik elektrowni w Łapinie. Jego wschodnim brzegiem po około 1,5 km szlak podchodzi do jazu i elektrowni (km 37,7) km [-] Skarszewski odcinek północny - Elektrownia wodna w Łapinie. Po drugiej stronie znajduje się Łapino (Dolne). Następnie prowadzi wzdłuż kanału wylotowego, przedziera się przez zagajnik. Wkrótce kanał rozlewa się w kolejny ale dużo mniejszy zbiornik zamknięty jazem (Kolbudy I). Jego brzegiem szlak wiedzie przez następny kilometr. Przy jazie km [-] Skarszewski odcinek północny - Elementy jaz na Raduni pod Kolbudami, za którym następuje rozdzielenie wód kanału i rzeki szlak idzie krótko wzdłuż kanału i zaraz porzuca dolinę rzeki, by wspiąć się najpierw ścieżką później drogą a potem przez las dojść do używanej już wcześniej drogi z Sulmina do Kolbud. Teraz skręca w prawo i po 500 m dochodzi na skraj lasu. Tym samym dostaje się do Kolbud i tu idzie ulicą Wojska Polskiego, która doprowadza do szosy gdańskiej (droga nr 221) czyli ulicy Wybickiego. Przy ładnym ryglowym budynku skręca w prawo, przekracza wkrótce kanał km [-] Skarszewski odcinek północny - Kanał Raduni w Kolbudach, za którym z lewej z ulicy Topolowej dołącza szlak żółty Bursztynowy. Oba szlak mijają położony po lewej kościół i dochodzą do ronda (km 41,2), z którego w prawo prowadzi droga do Przyjaźni a w lewo ulica Polna. Tutaj kończy się północny odcinek szlaku Skarszewskiego.

odcinek południowy

Odcinek południowy szlaku zaczyna się w Kolbudach na ulicy Wybickiego (szosa gdańska). Tutaj też można znaleźć znaki szlaku Bursztynowego biegnącego z Otomina do Pruszcza Gdańskiego. Na rondzie w rejonie kościoła pw. św. Floriana (km 40,8) szlak skręca w lewo w ul. Polną. W tę stronę też prowadzi szlak żółty, ale na najbliższych rozstajach szlaki się rozchodzą. Żółty idzie w prawo ul. Leśną, a zielony dalej Polną w lewo do małego akwenu Zbiornika Kolbudzkiego zwanego też Jeziorem Bielkowskim. Tutaj podąża jego północnym brzegiem do kładki nad ciekiem łączącym oba zbiorniki km [41,2]  - Zbiornik Kolbudzki (Jezioro Bielkowskie) w Kolbudach. Przechodzi na drugą stronę i teraz idzie na południe obok boisk a potem ponownie ulicą Polną, wśród wielu nowych budynków zabudowy jednorodzinnej. W końcu dochodzi do lasu, skręca na południe i schodzi w dolinę Raduni. Przecina leśną drogę, na której spotyka znany żółty szlak Bursztynowy i razem z nim schodzi nad rzekę, by stalową kładką przejść na jej drugą stronę. Szlaki wydostają się z lasu, i wyraźną drogą wchodzą do wsi Pręgowo w jej części będącej dawniej Pręgowem Dolnym. Nie zmieniając kierunku (na południe) ścieżką przecinają tor nieczynnej linii kolejowej Pruszcz Gd. - Kartuzy (z lewej był przystanek Pręgowo Gdańskie) i dalej prowadzą ul. Brzozową mijając z prawej szkołę podstawową. Potem obok XIV wiecznego kościoła pw. Bożego Ciała km [42,7]  - Kościół w Pręgowie
na rozdrożu z krzyżem szlak żółty skręca w lewo, a zielony wiedzie dalej tą asfaltową ulicą Bukowskiego. Na najbliższym skrzyżowaniu (km 42,7) szlak skręca w prawo skos w ul. Strażacką. Idąc dalej ulicą Bukowskiego można dojść do tutejszego cmentarza, na którym znajduje się kilka starych mogił a także grób profesora Bolesława Bukowskiego km [42,7]  - XIX-wieczny budynek plebani w Pręgowie, zasłużonego naukowca, wybitnego znawcy żelbetu. Ulicą Strażacką szlak idzie w południową część wsi (dawne Pręgowo Górne) a potem skręca w prawo w ulicę Wodociągową. Przecina nieduży lasek i osiąga poprzeczną drogę, w którą skręca ponownie w prawo. Po dojściu do rozwidlenia szlak udaje się w lewo i w ten sposób opuszcza wieś Pręgowo (km 44,0). Droga wiedzie dolinką; po lewej zaczyna się las, a z prawej na łąkach pojawiają się studnie ujęć wody pitnej dla Gdańska. Dalej szlak krętą leśną drogą biegnącą pod górę dochodzi do poprzecznej przecinki, na której skręca w lewo. Zaraz potem przecina szeroki trakt i następnie biegnie drogami leśnymi, by po niecałym kilometrze wyjść na szosę prowadzącą do Buszków (km 46,9). Tutaj szlak skręca w lewo i zaraz przed brzegiem lasu opuszcza szosę udając się wyraźną drogą w prawo. Teraz nastąpi dość długi odcinek leśny szlaku prowadzący zmienną i zawiłą trasą ale cały czas zdecydowanie w kierunku zachodnim. Po około 3,5 km szlak w rejonie skraju lasu wychodzi na skrzyżowanie dróg, na którym skręca w lewo (poruszając się w prawo dochodzi się do Jodłowna). Po krótkiej partii bezleśnej z sąsiedztwem stawów (po prawej) szlak idąc cały czas na południe przecina występy lasu i następnie prowadzi już zdecydowanie jego skrajem. Po prawej mija w oddali budynki wsi Pomlewo i trafia na szeroką drogę (km 51,9). Przecina ją i dalej prowadząc na południe trawiastą, leśną drogą wychodzi na dużą polanę, gdzie są ślady dzikiego sadu. Wreszcie szlak pozostawia las i dociera do miejscowości Szklana Góra, należącej do Koziej Góry. Obok budynku dawnej szkoły obecnie wykorzystywanego na cele rekreacyjne km [44,1]  - Dolina Pręgowska wydostaje się na drogę poprzeczną (km 52,9) i skręca w prawo. Teraz szlak tym traktem wiedzie przez wieś, mija pojedyncze zabudowania gospodarskie ale i o charakterze letniskowym, stawek, stary cmentarzyk ewangelicki, dawne siedliska. Wreszcie znaki wprowadzają w las i stopniowo opadającą drogą przywodzą do obniżenia, w którym znajduje się Jezioro Przywidzkie. Szlak przy ogrodzonym miejscu do odpoczynku z parkingiem leśnym dochodzi do wyraźnej drogi nadjeziornej (km 54,7), którą prowadzi czerwony szlak rowerowy. Tutaj skręca ostro w lewo i wygodną drogą wiedzie brzegiem jeziora km [42,7]  - Kościół w Pręgowie
na wschód. Po 650 m opuszcza tę drogę i skręca w prawo, by pozostawać nad jeziorem i obejść jego wschodni kraniec. Następne 2 km trasy szlaku przebiegają dalej w pobliżu jeziora, początkowo na zachód, a następnie na południe. Po wyjściu na łąkę rozciągniętą nad zatoką jeziora (za nią zalesiony półwysep z grodziskiem) szlak opuszcza dotychczasową drogę i pozostawia szlak rowerowy (który doprowadza do Przywidza). Teraz leśnymi drogami pójdzie w kierunku wschodnim, najpierw zdecydowanie pod górę. Później szlak dochodzi do wyraźnej drogi i skręca na niej w lewo. Wiedzie ona na wschód a następnie stopniowo zmienia kierunek na południowo-wschodni. Początkowy jej leśny charakter zmienia się, bowiem droga wchodzi między nieużytki i zaraz pojawiają się pierwsze domy wsi Miłowo. Tak szlak wydostaje się na asfaltową szosę, na której udaje się w lewo. Po około 300 metrach, przed zwartą zabudową wsi (przystanek PKS, sklep) szlak opuszcza szosę (km 59,2) i skręca w prawo na drogę biegnącą na południe. Teraz idzie drogą wspinającą się do kulminacji, z której rozciąga się widok na okolicę. Następne 3 km trasy szlaku przebiegają dalej zdecydowanie na południe. Najpierw jest to wyraźna polna droga, później wiele drobniejszych dróg, którymi szlak doprowadza do pozostałości zabudowy i dawnych siedlisk Dzierżkowa (km 60,9). Na końcu jest to las; tutaj szlak wkrótce schodzi w dolinę potoczku. Na kolejnym rozdrożu ją opuszcza i teraz nadal podążając przez las kieruje się bardziej na południowy wschód i wschód. Wykorzystując kilka przecinek wydostaje się w pobliżu Olszanki na asfaltowa szosę, którą jest droga nr 226 z Pruszcza Gdańskiego (km 63,5). Przecina ją tylko i dalej dość skomplikowaną trasą idzie na południowy wschód zmierzając do skraju tego kompleksu leśnego. Tu osiąga ukośną drogę, którą idąc w prawo przez pola obok samotnych zabudowań doprowadza do szosy i wsi Drzewina km [65,4]  - Widok ogólny Drzewiny. Teraz szlak skręca w lewo a na skrzyżowaniu przy kapliczce (km 65,6) podąża brukiem w prawo, by minąć dalszą zabudowę wsi m.in. z prawej budynek starej szkoły , a następnie z lewej zespół nowej szkoły, wykorzystywanej obecnie na Leśną Szkołę Przygody "Neptun". Szlak wychodzi z Drzewiny i podąża doliną Rutkownicy (widok) trzymając się dalej wyraźnej drogi wiodącej ogólnie na południowy-zachód. Po wejściu w las mija polanę z samotnym domem - wybudowanie Pikuty (km 67,2) następnie z lewej, nieco w dole jeziorko (widok). Po przecięciu jaru potoku szlak opuszcza las i polną drogą wiedzie w kierunku widocznych zabudowań. Wchodzi w południowo-wschodni skraj wsi Nowy Wiec, przecina asfaltową szosę (km 69,0) i na pobliskim rozwidleniu wybiera lewą odnogę. Znaki prowadzą teraz do Szczodrowa wygodną drogą, niebawem wchodzącą w las. Potem droga wiedzie wśród nieużytków a następnie ponownie w lesie. Po przecięciu doliny Rutkownicy szlak biegnie między polami i w końcu schodzi do wsi Szczodrowo. We wsi szlak skręca w lewo (km 71,6), a za zabytkowym, drewnianym kościołem pw. św. św. Szymona i Judy Tadeusza km [71,6]  - Drewniany kościółek w Szczodrowie w prawo. Utwardzoną drogą - początkowo asfaltową, a potem z płyt betonowych - idzie na południe i opuszcza Szczodrowo. Wkrótce dociera w pobliże doliny Wietcisy i teraz podążając w prawo i w dół przez łąki i wśród kęp drzew schodzi nad rzekę. Wykorzystując kładkę z pnia drzewa (km 74,4) szlak przechodzi nad Wietcisą i dalej wiedzie nadbrzeżnymi łąkami wzdłuż rzeki. Potem krętą trasą oddala się od niej, wychodzi z doliny i dostaje się do podnóża wału grodziska Gnosna -legendarnej Góry Zamkowej zwanej też Górą Paniną (km 75,9). Tu szlak skręca w prawo, udaje się na południe i wreszcie wychodzi na wyraźną drogą polną prowadzącą na wschód. Wykorzystując ją mija kolejno z prawej dwa zadrzewione cmentarzyki a między nimi ślady dawnej osady Rakowo. Na dalszej trasie na lokalnej kulminacji widok na Skarszewy (charakterystyczne dwie wieże kościelne). Na skraju wsi Wolny Dwór szlak skręca prawo (km 79,8) i trzymając się wygodnej drogi wchodzi do Skarszew. Przy samotnych zabudowaniach skręca w lewo i dalej podąża ulicą Drogowców, zrazu gruntową później asfaltową. Po przecięciu toru nieczynnej linii kolejowej do Pszczółek idzie ulicą Młyńską i Dworcową, mijając komin mleczarni i dawną kaplicę cmentarną, by na placyku przed dawnym budynkiem stacji kolejowej zakończyć swój bieg (km 81,0). Obok znajduje się dworzec autobusowy PKS. Tu zaczyna się odcinek północny szlaku czerwonego Jezior Kociewskich do Starogardu Gdańskiego.


Komunikaty i informacje


Komunikacja

KOMUNIKACJA
czyli jak dostać się na szlak
możliwości dojazdu środkami transportu publicznego
KOMUNIKACJA AUTOBUSOWA:
Początkowy fragment szlaku (w rejonie Trójmiasta) przebiega na obszarze działania komunikacji miejskiej, niedaleko od głównej linii Szybkiej Kolei Miejskiej w Trójmieście (SKM). Dalsze odcinki (kaszubskie) szlaku poprowadzone są w terenie obsługiwanym głównie przez PKS Gdańsk i PPKS Starogard Gdański. Dojazd i powrót z Sopotu oraz z początkowych odcinków szlaku jest bardzo łatwy. W zasięgu 2 km od szlaku znajdują się stacje i przystanki autobusowe ZTM w Gdańsku. Pojazdy kursują z wysoką częstotliwością, nawet w dni wolne od pracy. Do południowo-zachodnich części Gdańska dojechać można autobusami ZTM Gdańsk (z Centrum), PKS Gdańsk oraz linią 801 P.A. "Gryf". Po opuszczeniu Gdańska, jeszcze do Otomina dojechać można komunikacja miejska ZTM Gdańsk. Pozostałe odcinki dostępne są wyłącznie za pomocą linii komunikacji regionalnej. Okolice Gdańska obsługiwane są głównie przez PKS Gdańsk (Kolbudy) i PPKS Starogard Gdański (rejon Skarszew). Odcinek południowy szlaku (Buszkowy Dolne - Skarszewy) obsługiwany jest wyłącznie przez kursy przelotowe z niezbyt wysoką częstotliwością i znikomą liczbą kursów w dni wolne od pracy.
W autobusach ZTM Gdańsk można bez ograniczeń przewozić rowery. W pojazdach pozostałych przewoźników o przewóz roweru trzeba uzyskać zgodę kierowcy.
Podstawowe informacje na temat podróży autobusami (cen biletów, rozkładów jazdy) można znaleźć na stronach internetowych organizatorów i przewoźników: http://www.zkmgdynia.pl/, http://www.ztm.gda.pl/, http://www.pks-starogard.pl/, http://www.gryfkartuzy.pl/ oraz http://www.pks.gdansk.pl/.

KOMUNIKACJA KOLEJOWA:
Wykorzystując połączenia kolejowe można dostać się na szlak jedynie w odcinku początkowym Sopot - Gdańsk. Miasta te obsługiwane są przez Szybką Kolej Miejską w Trójmieście. Pociągi SKM kursują bardzo często łącząc Wejherowo z Gdańskiem, oraz miejscowości odległe od nich o kilkadziesiąt km (Tczew, Malbork, Lębork). Jest to też jedyna możliwość dojechania z rowerem przy wykorzystaniu środków komunikacji kolejowej. W pociągach SKM nie ma kłopotu z przewożeniem rowerów, a dodatkowo w okresie wiosenno-letnim stosowana jest promocja polegająca na bezpłatnym przewozie rowerów.

INFORMACJE: Przy danej miejscowości podane będą nazwy przystanków i zakodowane nazwy przewoźników zatrzymujących się na nich. Oprócz stron konkretnych przewoźników, wyszukując połączenie można korzystać ze stron Internetowych zawierających wszystkie rozkłady jazdy: http://www.pkp.pl/ i http://www.rozklady.com.pl/
KM - komunikacja miejska, PKS - autobusowa komunikacja regionalna, PKP - komunikacja kolejowa

SKM - Szybka Kolej Miejska
PR - PKP Przewozy Regionalne
IC - PKP InterCity
ZKM - Zarząd Komunikacji Miejskiej w Gdyni
MZK - Miejski Zakład Komunikacji w Wejherowie
PKSW - Pomorska Komunikacja Samochodowa Wejherowo
VTG - Veolia Transport Gdynia
PODSTAWOWA
PUNKT NA SZLAKU
KM SZLAKU
POŁĄCZENIA KOMUNIKACYJNE
(RODZAJ, NAZWA PRZYSTANKU, PRZEWOŹNIK)
Sopot, Kamienny Potokkm szlaku 0,0/80,7PKP: SOPOT KAMIENNY POTOK (SKM)
Gdańsk-Oliwa, ul. Kwietnakm szlaku 10,7/70,0KM: CYSTERSÓW (ZTM, ZKM, ARCH)
Gdańsk, Las Oliwski, Lipnikkm szlaku 16,3/64,4KM: NIEDŹWIEDNIK (ZTM)
Gdańsk-Brętowo,
ul. Słowackiego
km szlaku 18,4/62,3KM: SŁOWACKIEGO DZIAŁKI (ZTM)
Gdańsk-Matemblewokm szlaku 19,2/61,5KM: MATEMBLEWO (ZTM)
Gdańsk-Kiełpinek,
ul. Kartuska
km szlaku 22,9/57,8KM: SZCZĘŚLIWA (KIEŁPINEK) (ZTM) PKS: GDAŃSK-KIEŁPINEK HIPERMARKET AUCHAN (trasa Gdańsk - Żukowo) (GDA, STGD, SŁ, GRYF)
Otominkm szlaku 27,8/52,9KM: OTOMIN (ZTM)
Kolbudy, ul. Polnakm szlaku 40,3/40,4PKS: KOLBUDY (trasa Gdańsk - Kolbudy) (GDA, STGD)
Pręgowo Dolnekm szlaku 42,7/38,0PKS: PRĘGOWO DOLNE (trasa Pręgowo Dolne - Kolbudy) (GDA)
Miłowokm szlaku 58,9/21,8PKS: MIŁOWO (trasa Gdańsk - Trzepowo) (GDA)
Drzewinakm szlaku 65,3/15,4PKS: DRZEWINA WIEŚ (trasa Pawłowo - Gdańsk) (GDA)
Nowy Wieckm szlaku 68,7/12,0PKS: NOWY WIEC (trasa Gdańsk - Kościerzyna) (GDA, STGD)
Szczodrowokm szlaku 71,3/9,4PKS: SZCZODROWO (trasa Gdańsk - Skarszewy) (GDA, STGD)
Wolny Dwórkm szlaku 79,0/1,7PKS: WOLNY DWÓR (trasa Gdańsk - Skarszewy) (GDA, STGD)
Skarszewykm szlaku 80,7/0,0PKS: SKARSZEWY (GDA, STGD, VTT)

POMOCNICZA
PUNKT NA SZLAKU
INFORMACJE O KOMUNIKACJI
INFORMACJE O DOJŚCIU NA SZLAK
Sopot, Dolina Świemirowska,
ul. Reja
PKP: SOPOT-WYŚCIGI (SKM) KM: SOPOT REJA (ZKM, ZTM)ok. 1 km na wschód od szlaku ul. Świemirowską (km szlaku 5,5/75,2)
Gdańsk, Las Oliwski, PachołekKM: SPACEROWA (ZTM)ok. 0,5 km na zachód od szlaku (km szlaku 9,7/57,9)
szosa Kolbudy - Buszkowy GórnePKS: BUSZKOWY GÓRNE (trasa Buszkowy Górne - Kolbudy) (GDA)ok. 1,5 km na południe od szlaku (km szlaku 46,6/34,1)
szosa Olszanka - Sucha HutaPKS: DRZEWINA SKRZYŻOWANIE (trasa Gdańsk - Kościerzyna) (GDA, STGD)ok. 1 km na południe od szlaku drogą do Suchej Huty (km szlaku 63,2/17,5)

Fotogaleria

odcinek północny odcinek południowy

Informacje techniczne

INFORMACJE TECHNICZNE
oznaczenie kodowe szlakudawne
(do 2001 r.)
GD 1213 z obecne
(od 2002 r.)
PM-1538-z
ranga szlaku
lokalny
położenie administracyjne szlaku miasta: Sopot, Gdańsk,
gminy: Kolbudy, Przywidz, Trąbki Wielkie
miasto i gmina Skarszewy
położenie turystyczne szlaku szlaki regionu gdańskiego
grupa szlaków okolic Trójmiasta
administrator terenów leśnych szlaku Nadleśnictwo Gdańsk - Leśnictwa: Sopot, Renuszewo, Matemblewo
Nadleśnictwo Kolbudy - Leśnictwa: Otomin, Bąkowo, Ostróżki, Przywidz, Drzewina
Nadleśnictwo Starogard Gdański - Leśnictwo Szczodrowo
położenie szlaku na terenie parków krajobrazowych, narodowych Trójmiejski Park Krajobrazowy: Sopot Dolina Kamiennego Potoku (Obodrzyców) – Gdańsk  Kiełpinek, skraj lasu przy torach PKM,
z wyłączeniem Doliny Świemirowskiej, Oliwy od ulicy Spacerowej do Sosnowej i Gdańska Matemblewa.
jedn. org. PTTK nadzorująca szlak / opiekun Pomorskie Porozumienie Oddziałów PTTK w Gdańsku
Oddział Regionalny PTTK Gdańsk, ul. Ogarna 72
tel. 583011488 - Pomorska Komisja Turystyki Pieszej
ostatnie odnawianie szlaku 2012: Nowy Wiec - Skarszewy
2013: Sopot Kamienny Potok - Otomin, Kolbudy - Pręgowo
2016: Kiełpinek, Otomin – Kolbudy, Pręgowo - Miłowo – Nowy Wiec
wyposażenie szlaku w znaki informacyjne

drogowskazy: Kamienny Potok, Dolina Babi Dół, Mała Gwiazda, Dolina Świemirowska, Droga Nadleśniczych, Pachołek Spacerowa, Oliwa - Kwietna, Głowica, Samborowo, Lipnik, Szosa Brętowska, Dolina Strzyży, Karczemki, Otomin, dolina Raduni, Kolbudy, Pręgowo, Miłowo, Nowy Wiec, Szczodrowo, Skarszewy - ustawione: na terenie Gdańska w roku 2006 i 2009; pozostałe część w roku 1996 a część w roku 2001;

mapy: Kamienny Potok, Droga Nadleśniczych, Pachołek Spacerowa, Dolina Strzyży, Otomin, Kolbudy, Skarszewy - na terenie Gdańska  i gm. Kolbudy ustawione w roku 2006 i 2009

2013 - nowe tablica i drogowskaz w Kolbudach, nowy drogowskaz w Pręgowie

2016 - duża tablica szlakowa z drogowskazami w Gdańsku Kiełpinku

dokumentacja szlaku brak
ostatnie zmiany przebiegu 2000 - zmiana trasy w Dolinie Babi Dół
2002 - zmiana na odcinku Gdańsk, Kartuska - Las Otomiński
2003 - zmiana fragmentu trasy między Miłowem a Nowym Wiecem (Drzewina)
2008 - zmiana między Jez. Otomińskim a doliną Raduni
2013 - zmiany w dolinie Strzyży i  między Kolbudami a Pręgowem
2016 - zmiana w Kiełpinku i w okolicy wybudowań Miłowa
projektowane zmiany przebiegu Pręgowo - droga do Buszków
dojście do Przywidza (bocznica lub zmiana trasy)
inne szczegółowy przebieg (mapy 1:25 tys.) - OR PTTK Gdańsk;
materiały robocze - Podkomisja Szlaków PKTP (PPO PTTK) Gdańsk
bocznica szlaku - dojście do grodziska nad Jez. Otomińskim
tablice krajoznawcze ustawione w 2013 r. i w 2015 r. na Pachołku
 
 
   
 
Komisja Turystyki Pieszej
przy Pomorskim Porozumieniu Oddziałów PTTK w Gdańsku
80-826 Gdańsk, ul. Ogarna 72
tel. (58) 301-14-88

   


Wszelkie prawa zastrzezone © 2017 PTTK - Znakowane Szlaki Turystyczne Województwa Pomorskiego

Realizacja: 4mpproject.pl