Start Komunikaty Informacje Szlaki piesze Szlaki rowerowe Szlaki konne Konkurs Fotogalerie Wycieczki na weekend Kontakt
 
     
 
 

Regiony szlaków pieszych

Region Gdański
Region Malborsko-Kwidzyński
Region Chojnicki
Region Słupski
 
 

Popularne szlaki piesze

Szlak Kartuski
Szlak Trójmiejski
Szlak Wzgórz Szymbarskich
Szlak Wejherowski
Szlak Kaszubski
Szlak Skarszewski
Szlak Zagórskiej Strugi
Szlak Nadmorski Zatokowy
Szlak międzynarodowy E9

Inne trasy piesze

Sopockie Szlaki Spacerowe
Ścieżki przyrodniczo-leśne
 
 

Szlaki rowerowe

Szlak Czerwony
Szlak Motławski
 
 

O szlakach

Statystyka szlakowa
Waloryzacja szlaków
Historia szlaków
Plany rozwojowe szlaków
Systemy znakowania
Znakarze
Słowniczek
 
 

Konkurs

Bieżące edycje
Prawidłowe odpowiedzi
Laureaci i ranking
Regulamin
 
 

Zobacz na szlakach

km   -  
 
 

Statystyki

Odwiedzin:
Dziś:74
Wczoraj:583
W miesiącu:13439
Wszystkich:540380

Zdjęć w galeriach:1630
 
 

Szlak WDZYDZKI

Szlak Wdzydzki
Gołuń - Wiele
kolor czarny
długość 19,3 km

   

Jeden z krótszych szlaków regionu gdańskiego przebiegający w południowo-zachodniej jego części na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Spełnia rolę łącznika między dwoma dłuższymi trasami przebiegającymi w tej części województwa. Przede wszystkim wiąże on między innymi dwa główne szlaki kaszubskie: regionu gdańskiego i regionu chojnickiego, oba oznaczone kolorem czerwonym, w ten sposób tworząc trasę o znaczeniu ponadregionalnym.

  

Szlak w zasadzie monotematyczny, ale nie monotonny. Zgodnie z nazwą, jezioro Wdzydze stanowi zasadniczy motyw całej trasy; w pierwszej części jest to wschodnie ramię - jezioro Gołuń; dalej Wielka Woda. Szlak okrąża ten zespół jeziorny od południowego-wschodu niemal całkowicie w leśnej scenerii. Las ten to porastające równinę sandrową Bory Tucholskie – dominujący składnik krajobrazu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. W środku trasy jest inny element dodatkowo uzasadniający nazwę szlaku - wieś Wdzydze obecnie Tucholskie, niegdyś bliższe dużo mniej znane od tych dalszych czyli teraz tylko Wdzydz – do niedawna Kiszewskich. Bardzo ciekawe jest Wiele, gdzie kończy się szlak, a to ze względu na malownicze położenie i miejscową Kalwarię.

Szlak niezbyt trudny, ale w części południowej (Borsk wybudowania - Knieja) dość uciążliwy. Na tym odcinku praktycznie nie nadaje się do uprawiania turystyki rowerowej. Niemal na całej trasie możliwości kąpieli lub też tylko zamoczenia nóg, czy to na terenie kąpielisk przy ośrodkach wypoczynkowych czy też w wielu innych dogodnych miejscach.

  

Ze względu na długi i dość kłopotliwy dojazd (z Trójmiasta) szlak polecany jest raczej do pokonywania w całości lub w ramach wielodniowych wędrówek sąsiednimi szlakami. A połączeń z nimi ich kilka - przede wszystkim na punktach końcowych: w Gołuniu i we Wielu. Są to szlaki Kaszubski, Kręgów Kamiennych i Izydora Gulgowskiego w węźle gołuńskim. 

We Wielu natomiast szlak Wdzydzki łączy się ze szlakiem Rzeki Zbrzycy i szlakiem Kaszubskim im. Juliana Rydzkowskiego.

Przebieg i kilometraż

KILOMETRAŻ SZLAKU
GOŁUŃ, skrzyżowanie (kemping)0,019,3
GOŁUŃ, Stryjek0,818,5
Szosa Olpuch - Wdzydze Tuch.(jez. Chądzie)2,217,1
ZABRODY, wybudowanie6,013,3
LIPA, zakręt7,711,6
WDZYDZE TUCH., skrzyżowanie9,79,6
JASNOCHÓWKA11,18,2
JEZIORNA, Wda12,07,3
CZARNOWODZIANKA, ośrodek12,37,0
Wdzydze, Knieja15,43,9
PRZYTARNIA, droga do Wiela16,42,9
WIELE, przystanek PKS19,30,0

Opis przebiegu

Początek szlaku czarnego znajduje się w Gołuniu na skrzyżowaniu dróg przy kempingu (km 0,0). Tutaj rozpoczyna się też szlak: czerwony Kaszubski, który ostatecznie zaprowadzi do Sierakowic. Tędy przebiegają także szlaki: zielony Kręgów Kamiennych z Sierakowiec do Czarnej Wody oraz  odcinek  olpuski szlaku niebieskiego im. Izydora Gulgowskiego. Szlak czarny wraz ze szlakami niebieskim i zielonym kieruje się na południe asfaltową drogą wiodącą w kierunku jeziora Gołuń hotelu "Gołuń". Niebawem drogę tę opuszcza i skręca w lewo na wyraźną drogę gruntową prowadzącą między zabudową letniskową. Po dojściu do poprzecznej drogi częściowo wyłożonej płytami prefabrykowanymi szlak skręca w prawo. Po lewej stronie zza drzew prześwituje jez. Stryjek. Po dojściu do rozdroża (km 0,8), na którym w lewo skos odchodzi szlak niebieski, szlak czarny wraz z zielonym skręca w prawo. Idą wzdłuż ogrodzeń letniskowej zabudowy a następnie zataczają łuk w lewo (na wprost widać jezioro Gołuń). Dalej oba szlaki wiodą drogą, która biegnie powyżej skarpy nadjeziornej i mijają położone nad jeziorem pole biwakowe. Na znajdującym się tu rozdrożu kierują się w wyraźniejszą drogę lewą i po około 300 m przecinają asfaltową szosę Olpuch - Wiele (km 2,2). Zaraz za szosą się rozchodzą: szlak czarny skręca w prawo na drogę, wiodącą równolegle do szosy, podczas gdy szlak zielony idzie dalej prosto nad jezioro Chądzie. Zatem znaki czarne prowadzą drogą na południowy-zachód, z której widać koniec jeziora Chądzie . Droga ta przechodzi w ścieżkę przyjeziorną i wyprowadza szlak na szosę. Następnie szlak opuszcza szosę (w pobliżu przystanek PKS) i skręca w prawo skos na ścieżkę, wiodącą krótko pobliżem szosy. Na skrzyżowaniu dróg, idzie w prawo i teraz podąża krętą trawiastą drogą, na trasie której przecina drogę do zabudowania Kruszyna (w prawo). Wkrótce osiąga wyraźny, szeroki trakt, którym dalej wiedzie ogólnie w kierunku zachodnim. Po około 2 km szlak wychodzi na śródleśną polanę, na której znajduje się samotny dom należący do miejscowości Zabrody (km 6,0) . Skręca tu w lewo i ponownie wchodzi w las. Po 200 m przecina leśny dukt, stanowiący granicę gmin Kościerzyna - Karsin a na najbliższym skrzyżowaniu dróg skręca w prawo i trzymając się krętej nieco, ale wyraźnej drogi zmierza na zachód, potem na południowy-zachód w kierunku jeziora Wdzydze. Po wyjściu z lasu szlak skręca w lewo nad jezioro i do miejscowości Lipa. Wśród zabudowań na rozdrożu (km 7,7) skręca w lewo (droga dalej prosto wiedzie do kompleksu wypoczynkowego Półwysep Lipa ulokowanego na jeziornym półwyspie) i wyraźną drogą wykonuje łuk w prawo obchodząc mocno wcinającą się w ląd zatoczkę. Niebawem wchodzi w las i na jego skraju opuszcza szeroką drogę zmierzającą do Wdzydz Tucholskich. Wykorzystuje teraz ścieżkę, która wiedzie powyżej krawędzią skarpy nadjeziornej i wkrótce wkracza między zabudowę letniskową. Szlak opuszcza las i schodzi nad zatoczkę jeziora Wdzydze. Później zaczyna się wspinać i wchodzi między pierwsze domy wsi Wdzydze Tucholskie. Droga wiedzie wzdłuż krawędzi skarpy przyjeziornej i przecina wieś omijając położony niżej półwysep z wewnętrznym jeziorkiem Pomarczyn. Na trasie w rejonie baru "Pod Brzozami" skrzyżowanie (km 9,7), z którego idąc w lewo można dojść do przystanku PKS. Szlak mija ostatnie zabudowania Wdzydz Tucholskich i wiedzie teraz skrajem lasu. Opuszcza drogę i idącą w prawo skos ścieżką, zbliża się do brzegu jeziora. Później wchodzi między ośrodki wczasowe zlokalizowane nad jeziorem w miejscowości Borsk, czego dowodem jest pojawiający się na początku pomost widokowy nad przystanią jachtową. Następnie szlak wiedzie betonowym chodnikiem i zbliża się niemal do samego brzegu jeziora Wdzydze. Są tu kolejne pomosty i kąpielisko a z lewej powyżej skarpy Ośrodek Wczasów Rodzinnych "Jasnochówka" (km 11,1). Ta część Borska nosi nazwę Jasnochówka; jest tu też w pobliżu przystanek PKS o tej samej nazwie. Szlak wiedzie dalej drogą gruntową mniej więcej na południe wzdłuż brzegu jeziora mijając z lewej bar i kilka domów w Jeziornej, a także sezonową smażalnię ryb "Wda". Kładką przechodzi nad Wdą (km 12,0), która z prawej strony ma swój wypływ z jeziora . Za rzeką nadal prowadzi wśród letniskowej zabudowy między innymi obok położonego po prawej stronie Ośrodka Wczasowego "Czarnowodzianka" (km 12,3). Ta część Borska nosi nazwę Czarnowodzianka. Nie zmieniając kierunku, czyli idąc dalej na południe przez las, choć oddalając się od jeziora, które tu przechodzi w zwężającą się zatokę, szlak mija urocze oczko wodne. Na najbliższym skrzyżowaniu dróg biegnie w prawo a później opuszcza drogę idąc w prawo skos ścieżką, by dojść do stawku, przy którym skręca w prawo. Teraz szlak wiedzie drogą w kierunku zachodnim i w końcu dochodzi ponownie nad jezioro Wdzydze. Znajduje się tu ono sporo poniżej skarpy nadjeziornej. Szlak skręca w lewo i prowadzi teraz dłuższy odcinek ścieżką powyżej brzegu jeziora. Po dojściu do jaru omija go łukiem w lewo i niebawem wychodzi na skraj lasu. Dalej ścieżka wiedzie wzdłuż skraju lasu w kierunku południowo - zachodnim i wychodzi na obszerną polanę, z której roztacza się widok na jezioro. Teraz szlak prowadzi przez las ścieżką biegnącą na zachód bezpośrednio nad brzegiem jeziora. Szlak opuszcza zadrzewioną zatokę Przydół kończącą jezioro Wdzydze i wchodzi w głęboką dolinkę na jej przedłużeniu. Wiedzie tu łąkowa droga otoczona szpalerem drzew, która skręca w prawo (w górę), podczas gdy szlak podąża na wprost i wchodzi w wciśnięty w pola zarośnięty jar. Po dojściu do poprzecznej, wyraźnej drogi skręca na nią w lewo. Widać w pobliżu pierwsze zabudowania Przytarni. Po dojściu do szosy szlak skręca na niej w prawo, aby po około 300 m przy przydrożnym krzyżu opuścić ją (km 16,4) i skręcić w lewo. Szosa dalej prowadzi do centrum Przytarni, gdzie jest sklep spożywczy i przystanek PKS. Natomiast szlak biegnie szeroką, gdzieniegdzie utwardzoną drogą w kierunku Wiela. Droga początkowo wspina się i w swej kulminacji pozwala dostrzec pozostawione jezioro Wdzydze i pobliskie Wiele. Na dalszej swej trasie mija nieduże laski, oczka wodne i zagłębienia powstałe w wyniku eksploatacji kruszywa. Szlak stopniowo zbliża się do wsi, której górujący nad zabudową kościół widoczny jest od dłuższego czasu. Wreszcie wchodzi do Wiela na ulicę Pocztową; ona doprowadza do ulicy Kościerskiej a ta do Głównej . Na tej centralnej ulicy Wiela w pobliżu przystanku PKS kończy się szlak czarny (km 19,3). Tutaj także znajdują się początkowe znaki szlaków: niebieskiego Rzeki Zbrzycy dochodzącego nad jezioro Witoczno i czerwonego Kaszubskiego im. Juliana Rydzkowskiego prowadzącego do Chojnic.

Fotogaleria

Szlak Wdzydzki

Historia szlaku

Szlak Wdzydzki w obecnej formie pojawił się w roku 1978, jednakże jego początków trasowych należy szukać dużo wcześniej. Od połowy lat pięćdziesiątych funkcjonował oznaczony kolorem czerwonym szlak Kaszubski Wczasowy, wykorzystywany jako trasa dla grup wędrownych. Rozpoczynał się on w Charzykowach (później w Chojnicach) a kończył na stacji kolejowej Olpuch Wdzydze, w końcowym odcinku od Wiela biegnąc wschodnią stroną jeziora wdzydzkiego między innymi przez Wdzydze Tucholskie i Lipę. Dalej szlak po przeprawie w Zabrodach od Wdzydz Kiszewskich podążał przez Gołuń do stacji. Był to szlak w znamienitej części na terenie ówczesnego województwa bydgoskiego północnym odcinkiem wkraczając tylko na teren województwa gdańskiego i z tego względu zarządzany przez bydgoskie PTTK.  Szlak wczasowy miał kontynuację w innej części szlaku kaszubskiego (gdańskiego) prowadzącego od Gołubia do Kamienicy Królewskiej. Na odcinku miedzy Olpuchem Wdzydze a Gołubiem (stacja Gołubie Kaszubskie) był przewidywany przejazd koleją. Jednakże już wkrótce szlak ten został doprowadzony do Wdzydz Kiszewskich. W ten sposób połączył się z istniejącym tam już szlakiem czerwonym i go w sposób naturalny zaanektował.

Szlak Kaszubski południowy później nazwany imieniem Rydzkowskiego z przeprawą przez jezioro nie był zbyt wygodny zatem z czasem szlak ten poprowadzono południowym brzegiem jeziora do Gołunia. Ta niejasna sytuacja styku dwóch szlaków czerwonych była nie do zaakceptowania z chwilą, gdy po reformie administracyjnej w 1976 roku cały obszar jezior wdzydzkich znalazł się w województwie gdańskim i końcowy  odcinek szlaku Rydzkowskiego (od Wiela) został przekazany gdańskiemu PTTK. Pomysłem na jej rozwiązanie było wprowadzenie samodzielnego szlaku łącznikowego koloru czarnego, który porządkując sprawę jednocześnie wykorzystywał trasę części  szlaku Kaszubskiego południowego. Szlak Wdzydzki rozpoczynał się na stacji kolejowej Olpuch Wdzydze i potem do Gołunia szedł razem ze szlakiem Kaszubskim północnym a dalej z niewielkimi korektami dawną trasą drugiego szlaku do Wiela.

W roku 2002, gdy likwidowano węzeł szlaków na stacji Olpuch Wdzydze, przeniesiono jego początek do Gołunia.

Informacje techniczne

INFORMACJE TECHNICZNE
oznaczenie kodowe szlakudawne
(do 2001 r.)
GD 1210 s obecne
(od 2002 r.)
PM-1540-s
ranga szlaku
szlak o znaczeniu ponadregionalnym (krajowym)
położenie administracyjne szlakugminy: Stara Kiszewa, Kościerzyna, Karsin
położenie turystyczne szlaku szlaki regionu gdańskiego
grupa szlaków Pojezierza Kaszubskiego i okolic
administrator terenów leśnych szlaku Nadleśnictwo Kościerzyna - Leśnictwa: Gołuń, Bąk, Zabrody
jedn. org. PTTK nadzorująca szlak / opiekun Pomorskie Porozumienie Oddziałów PTTK w GdańskuOddział Regionalny PTTK Gdańsk, ul. Ogarna 72
tel. 58 3011488 - Pomorska Komisja Turystyki Pieszej
ostatnie odnawianie szlaku 2012: odcinek Gołuń - Wiele
wyposażenie szlaku w znaki informacyjne drogowskazy: Gołuń, Wiele - ustawione w 2009 roku,
Jez. Chądzie, Wdzydze Tucholskie, Lipa, Jeziorna, Przytarnia, ustawione przed 1995 r.;
mapy: Gołuń (2009), Wiele (brak)
dokumentacja szlaku brak
ostatnie zmiany przebiegu 2002 - zmiana trasy szlaku na odcinku początkowym: przeniesienie początku szlaku ze stacji kol. Olpuch Wdzydze do Gołunia
2012- zmiana przebiegu w rejonie wybudowań Borska
projektowane zmiany przebiegu  
inne szczegółowy przebieg (mapy 1:25 tys.) - OR PTTK Gdańsk;
materiały robocze - Podkomisja Szlaków PKTP (PPO PTTK) Gdańsk

 
 
   
 
Komisja Turystyki Pieszej
przy Pomorskim Porozumieniu Oddziałów PTTK w Gdańsku
80-826 Gdańsk, ul. Ogarna 72
tel. (58) 301-14-88

   


Wszelkie prawa zastrzezone © 2017 PTTK - Znakowane Szlaki Turystyczne Województwa Pomorskiego

Realizacja: 4mpproject.pl