Szlak WZDŁUŻ JEZIORA CZARNEGO
Dość krótki szlak kociewski przebiegający na południu województwa, na północno-wschodnim skraju Borów Tucholskich. Łączy Skórcz i Osiek, dwie miejscowości będące siedzibami sąsiednich gmin, obie o bardzo starym rodowodzie. Osiek niegdyś był grodem, siedzibą starosty, Skórcz miastem jest dziś. Jednakże motywem przewodnim szlaku jest Jezioro Czarne, położone między tymi miejscowościami niemal całkowicie w lesie, będącym może fragmentem dawnej Puszczy Osieckiej. Jezioro rozbite na dwie różne części i z dwoma leśniczówkami u brzegu, miejscami świetliste i jasne, a gdzie indziej mroczne i bagienne. Szlak okrąża oba zbiorniki korzystając także z przedzielającego je przesmyku: północny - brzegiem zachodnim a południowy - wschodnim. Na końcu trasy, już na terenie Osieka, na krótko inna woda - skraj kociewskiego morza - Jezioro Kałębie.

Położenie szlaku na rubieżach województwa pomorskiego i raczej z dala od dogodnych szlaków komunikacyjnych, czyni go dość trudno dostępnym, przynajmniej dla mieszkańców Trójmiasta. Jest to trasa ciekawa i jednak dogodna, ale dla osób korzystających z wypoczynku w tamtych rejonach Borów (zwłaszcza w Osieku względnie w leśniczówce - kwaterze myśliwskiej Czarne), szczególnie w połączeniu z nowym, zmierzającym też do Osieka, szlakiem Jańskim. W Osieku ponadto inne znakowane trasy piesze pozwalające kontynuować wędrówkę w głąb Borów (szlak Wokół Jeziora Kałębie, szlak Jezior Kociewskich). Szlak można wykorzystać dla turystyki rowerowej, jednakże pomijając odcinki biegnące nadjeziornymi ścieżkami i zastępując je drogami położonymi nieco wyżej toni jeziornej.
Przebieg i kilometraż
| KILOMETRAŻ SZLAKU |
| SKóRCZ, plac Wolności | 0,0 | 13,4
|
| SKóRCZ, budynek Urzędu Miejskiego | 1,1
| 12,3
|
| droga asf. do Leśn. Czarne (Oleksówka) | 3,9 | 9,2
|
| Jez. Czarne, północny skraj | 4,7 | 8,7
|
Jez. Czarne zbiornik pn., brzeg zachodni, cypel
| 5,3
| 7,1
|
droga nad jez. Tuszynek i do Osieka
| 7,6
| 5,8
|
Jez. Czarne, przesmyk międzyjeziorny
| 8,3
| 5,1
|
droga do Markocina
| 9,9
| 3,5
|
Jez. Czarne zbiornik pd., brzeg wsch.
| 10,8
| 2,6
|
droga nr 214 Słupsk - Grudziądz
| 12,3 | 1,1
|
| OSIEK, kościół | 13,4 | 0,0
|
Opis przebiegu
Szlak rozpoczyna się w Skórczu ] na Placu Wolności (km 0,0), dawnym Rynku Maślanym z fontanną i kilkoma ciekawymi obiektami o charakterze
historycznym , , Stąd podąża ulicą Jana III Sobieskiego w kierunku wschodnim
(obok przystanku autobusowego) do skrzyżowania z ul. gen. Hallera. Tutaj szlak skręca w prawo, aby przez krótką chwilę iść wspomnianą ulicą, mijając tzw. Małą Szkołę, przeznaczoną na
Izbę Regionalną. Po 200 metrach skręca ponownie w prawo w wąski deptak zwany Tryftą,
aby dostać się nim na ulicę Jana III Sobieskiego i w okolicę kościoła pw. Wszystkich Świętych. Na ulicy Sobieskiego znajduje się wiele ciekawych i niekiedy z bogatym wystrojem
architektonicznym kamienic z początku XX wieku. Szlak natomiast dalej biegnie wzdłuż południowego odcinka muru świątyni do ul. Kościelnej, na której udaje się w lewo. By dostać się
do wnętrza kościoła , należy pójść w prawo i przez bramę wejść na cmentarz przykościelny.
Znaki szlaku prowadzą ulicą Kościelną przechodząc dalej na ulicę Główną. Z ulicy Głównej w rejonie Urzędu Miejskiego (km 1,1) przy figurze św. Rocha
szlak skręca w lewo na gruntową ulicę Osiecką. Idąc dalej prosto do ronda Gryfa Pomorskiego a potem w prawo ulicą Dworcową można dostać się do dawnej stacji kolejowej. Ulica Osiecka
doprowadza ona do drogi wojewódzkiej nr 231, której nowa trasa została poprowadzona po śladzie dawnej linii kolejowej Skórcz - Smętowo.
Szlak przecina szosę a potem ulicą Orzechową dochodzi do poprzecznej ulicy Ogrodowej. Tu następuje skręt w lewo: szlak opuszcza teren Skórcza i już drogą polną wchodzi na terytorium
Ryzewia. Wznosi się zboczem kulminacji 110,2 pozwalając podziwiać pozostawiane z tyłu widoki na Skórcz i okolicę.
Teraz zatacza łuk w prawo i idąc na południe przez pola dochodzi do skraju lasu. Przez następne kilka ładnych kilometrów a w zasadzie niemal do końca swej trasy szlak będzie
przemierzał ścieżki i drogi leśne Borów Tucholskich położone wokół Jeziora Czarnego. I tak najpierw szlak po ponad 1,5 km biegu dotrze do asfaltowej leśnej drogi zwanej oleksówką(km 3,9),
której celem jest leśniczówka Czarne. Idąc dalej na południowy-zachód skorzysta z niej ledwie 300 m, bowiem za bliskim skrzyżowaniem skręca ona w lewo, podczas gdy znaki prowadzą
dalej prosto w kierunku na Osiek. Po 400 m szlak osiąga skrzyżowanie z drogą do Karszanka i Głuchego z przydrożnym krzyżem oraz kamiennym drogowskazem i skręca tu w lewo. W ten sposób przybliży się do północnego krańca Jeziora Czarne, nad które dotrze skręciwszy po 100 m w prawo (km 4,7). Dalej tą drogą można dojść do wspomnianej
leśniczówki i położonych dużo dalej - Mirotek. Szlak natomiast osiągnąwszy Jezioro Czarne, a ściślej jego północny zbiornik , podąży
zachodnim brzegiem przez najbliższe 2 kilometry. Jezioro Czarne to akwen licznie odwiedzany przez wędkarzy, stąd na jego brzegu wiele stanowisk i pomostów do wędkowania.
Znaki prowadzą niemal bezpośrednio nad wodą pozwalając dostrzec zarówno położone u krańca zabudowania leśnictwa Czarne
jak i pod drugiej stronie - leśnictwa Cisowa Góra. Blisko końca północnej części jeziora szlak odchodzi od niego i przecinką w prawo a potem drogą w lewo wydostaje się na kolejną drogę,
na której napotyka szlak czarny Jański (km 7,6). Szlak ten prowadzi w prawo (do Osieka), natomiast znaki zielone kierują w lewo do przesmyka międzyjeziornego. Wkrótce, zaraz za zakrętem
drogi, pokazuje się drugi południowy zbiornik Jeziora Czarne. Teraz oba szlaki minąwszy przesmyk (km 8,3) i połączenie obu części jezior będzie obchodził koniec południowego
krętą nadjeziorną trasą. Po około 1,5 km w pobliżu leśnego miejsca odpoczynku wyjdzie na łuk wyraźnej drogi wiodącej od leśniczówki
Czarne na południe. Pójdzie nią w prawo a na najbliższym skrzyżowaniu (km 9,9) wybierze drogę prawą (w lewo - dokąd wiedzie szlak czarny - można dojść do Markocina). Droga ta
doprowadzi do przecinki, którą w pobliżu niewielkiego cieku szlak dociera ponownie nad wschodni brzeg Jeziora Czarnego. Teraz pójdzie na południe nadbrzeżną ścieżką, która wkrótce
staje się alejką a potem przeradza się w drogę. Niedaleko południowego krańca jeziora wyprowadza ona na trakt biegnący do Markocina, a 200 m dalej wychodzący na drogę do Leśniczówki
Komorze. Tutaj szlak skręca w prawo i zaraz, już w Osieku, wychodzi na szosę Grudziądz - Słupsk czyli drogę krajową nr 214 - będącą na tym odcinku ulicą Wyzwolenia (km 12,3).
Następuje ponowny skręt w prawo i okrążywszy w ten sposób południowy kraniec Jeziora Czarnego, szlak po 300 m opuszcza szosę i kieruje się w lewo do centrum Osieka. Wiodąc ulicą
(dalej Wyzwolenia), po północnej stronie Jeziora Kałębie, szlak po 800 m dociera w pobliże kościoła , gdzie kończy swój bieg (km 13,4).
Tutaj można znaleźć też znaki południowego odcinka czerwonego szlaku Jezior Kociewskich a także szlaku
niebieskiego Wokół Jeziora Kałębie oraz znanego już czarnego (Jański).
Komunikaty i informacje
Fotogaleria
Historia szlaku
Powstanie szlaku, który biegłby brzegiem Jeziora Czarnego leżącego w gminie Osiek, wiąże się z inicjatywą władz tutejszej gminy, które widziały potrzebę poprowadzenia
na swoim terenie pieszych szlaków turystycznych. Pomysł ten został podjęty w 1993 roku przez PTTK i wówczas propozycje tras na terenie gminy wkomponowano w koncepcję
sieci szlaków regionu gdańskiego. Zaowocowało to wyznakowaniem szlaku głównego i dwoma szlakami o charakterze spacerowym, wszystkie koncentrujące się w siedzibie gminy,
Osieku. Szlak główny w docelowej rozbudowanej formie miał w przyszłości wiązać te lokalne szlaki z siecią regionu i województwa. Jedną z tras lokalnych był szlak
spacerowy Wokół Jeziora Czarnego. Został on wyznakowany w roku 1994 i oznaczony kwadratami zielono- białymi (szlak spacerowy). Stanowił on pętlę prowadzącą
wokół południowego zbiornika Jeziora Czarne. Wkrótce jednakże szlak otrzymał status szlaku standardowego czyli swą rejestrację i oznaczenie kodowe w ZG PTTK i tym samym
został oznakowany tak, jak każdy szlak pieszy. Wobec rozbudowy szlaków pieszych Kociewia szlak w 2007 roku podzielono na dwa odcinki zmieniając kolor jednego z nich na czarny
a w roku następnym wyznakowano następny odcinek szlaku zielonego do Skórcza. W ten sposób w roku 2008 zaistniał szlak ze Skórcza do Osieka koloru zielonego,
dla którego przyjęta została nazwa Wzdłuż Jeziora Czarnego.
W roku 2026 początek szlaku w Skórczu przeniesiono spod nieczynnej od dawna stacji kolejowej na Rynek Maślany (Plac Wolności). Nowe miejsce początkowe szlaku zostało wyposażone
w tablicę i drogowskaz
Informacje techniczne
|
| oznaczenie kodowe szlaku | | | | PM-1525-z |
ranga szlaku
| lokalny
|
| położenie administracyjne szlaku | gminy: Skórcz, Osiek |
| położenie turystyczne szlaku | szlaki regionu gdańskiego | | grupa szlaków Kociewia i Borów Tucholskich |
| administrator terenów leśnych szlaku | Nadleśnictwo Lubichowo Leśnictwo Cisowa Góra |
| jedn. org. PTTK nadzorująca szlak / opiekun | Pomorskie Porozumienie Oddziałów PTTK w Gdańsku Oddział Regionalny PTTK Gdańsk, ul. Ogarna 72 tel. 58 3011488 - Pomorska Komisja Turystyki Pieszej |
| ostatnie odnawianie szlaku | 2026 |
| wyposażenie szlaku w znaki informacyjne |
drogowskazy: Skórcz (2026),Jez. Czarne przesmyk (2025), Osiek (2025)
tablice: Skórcz (2026), Osiek (2025) |
| dokumentacja szlaku | projekt szlaku - [szlaki gminy Osiek] z 1994 roku |
| ostatnie zmiany przebiegu | 2008: przebudowa i przedłużenie szlaku - włączenie jego trasy biegnącej zachodnim brzegiem jeziora
w nowy odcinek do Skórcza 2026: zmiana odcinka początkowego szlaku w Skórczu |
| projektowane zmiany przebiegu | |
| inne | |
|