Regiony szlaków pieszych

	Region Gdański
	Region Malborsko-Kwidzyński
	Region Chojnicki
	Region Słupski

Popularne szlaki piesze

	Trójmiejski
	Fortyfikacji Nadmorskich
	Nadmorski Zatokowy
	Nadmorski Bałtycki
	Kaszubski
	Wyspy Sobieszewskiej
	Kartuski
	Wzgórz Szymbarskich

Trasy międzynar. i tematyczne

	Szlak międzynarodowy E9
	Pomorska Bursztynowa Trasa Piesza AMBER
	Szlaki dla osób o szczególnych potrzebach

Inne trasy piesze

	Sopockie Szlaki Spacerowe
	Ścieżki przyrodniczo-leśne

Inne szlaki

	szlaki rowerowe
	szlaki konne

O szlakach

	Statystyka szlakowa
	Waloryzacja szlaków
	Historia szlaków
	Plany rozwojowe szlaków
	Systemy znakowania
	Znakarze

Konkurs

	Bieżące edycje
	Prawidłowe odpowiedzi
	Laureaci i ranking
	Regulamin

Zobacz na szlakach

Szlak Ziemi Tczewskiej im. Romana Klima

Szlak Ziemi Tczewskiej im. Romana Klima Tczew-Smętowo Graniczne kolor zielony długość 73,7 km

Szlak przebiegający w całości we wschodniej części Kociewia niemalże wyłącznie na terenie powiatu tczewskiego, co uzasadnia nazwę szlaku. Trasa jego generalnie biegnie z północy na południe penetrując zachodnie rubieże ziemi tczewskiej w taki sposób, by zawitać do wielu ciekawych zakątków i miejsc. Został nazwany imieniem Romana Klima, zasłużonego nie tylko dla Tczewa, Wisły i Kociewia krajoznawcy i muzealnika, nota bene pomysłodawcy trasy.

Szlak rozpoczyna się Tczewie, bo jakże by jego trasa mogła pominąć stolicę powiatu. Drugim najbardziej znaczącym miastem na trasie jest Pelplin - siedziba biskupstwa i miejsce wspaniałej bazyliki ale od niedawna także miejsce pobytu Jana Pawła II i stąd istnienie Jego góry (papieskiej).

Na uwagę zasługują również bardzo stare osady: Lubiszewo - w pradziejach książęce oraz Rajkowy – niegdyś cysterskie, obie wsie, występujące na północnym odcinku szlaku, z cennymi ceglanymi kościołami.

Na trasie szlaku nie brakuje terenów leśnych i wód, głównie w części południowej. Będzie spotkanie z Wierzycą i jej dopływami Węgiermucą i Janką oraz jeszcze bardziej na południe wędrówka brzegiem jeziora Smarzewskiego. Właśnie tam w głębi lasów będzie można odnaleźć urokliwie położone leśniczówki: Bukowiec, Bielawki, Dębowo.

Szlak długi i stosunkowo trudny bowiem niejednokrotnie przemierza tereny dość słabo skomunikowane, stąd często konieczność dodatkowych dojść. Odnosi się to szczególnie do dalszej, południowej części szlaku położnej miedzy Pelplinem a Smętowem Granicznym. W przypadku korzystania z własnego środka lokomocji rozwiązanie problemu nieco ułatwia autostrada, którą szlak przecina kilkakrotnie. Z siecią województwa i regionu - innymi szlakami Kociewia  powiązany w kilku miejscach: przede wszystkim na krańcach w Tczewie (szlaki Kociewski, Dolnej Wisły Motławski) i w Smętowie Granicznym Szlak Jański a także w Pelplinie (szlak Rzeki Wierzycy). Ponadto od leśnictwa Dębowo odchodzi na wschód szlak do Małej Karczmy, docelowo mający powiązać tę trasę ze szlakami gniewskimi. W zasadzie w całości nadaje się dla turystyki rowerowej.

Przebieg i kilometraż

Opis przebiegu odcinka północnego

Szlak zielony Ziemi Tczewskiej im Romana Klima rozpoczyna się przed dworcem kolejowym w Tczewie (km 0,0), podobnie jak trzy inne szlaki piesze: czerwony Motławski, żółty Kociewski i czarny Dolnej Wisły. Z placu przy Galerii Kociewskiej szlak zielony wraz ze szlakami czarnym i żółtym idą ulicą Pomorską do ulicy Gdańskiej i tu się rozchodzą. Szlak czarny idzie w lewo, żółty prosto, zielony natomiast kieruje się w prawo i wiedzie ulicą Gdańską do końca czyli dołączenia się jej do Alei Solidarności. Stąd Aleją biegnie w kierunku Gdańska do następnych świateł, by teraz skręcić w lewo w poprzeczną ulicę Armii Krajowej. Wprowadza ona szlak w połać miasta zwyczajowo nazywaną Suchostrzygi a to za sprawą osiedli mieszkaniowych o tej nazwie. Po 700 m szlak skręca w prawo w ulicę Romualda Traugutta i schodzi nad "Kanał Młyński", przekracza go, potem przechodzi dwakroć, a w zasadzie trzykroć pod torami i pośród ogródków działkowych wychodzi na kraniec miasta, które zamyka od tej strony ulica Działkowa. Tą ulicą, skrajem pół i łąk położonych nad Motławą podąża na północny zachód (w lewo). Za zakrętem w lewo w połaci miasta określanej jako Dworzec Suchostrzygi ale i na takiej ulicy szlak mija pomnik żołnierzy austriackich Viribus Units , a potem za ostrym zakrętem w prawo wychodzi na drogę 224 (ulica Jagiellońska) łączącą Tczew ze Skarszewami i Kartuzami. Na ulicy Jagiellońskiej szlak idzie w prawo w kierunku wsi Szpęgawa. W miejscu tym położonym blisko "Kanału Młyńskiego" następuje zetknięcie się szlaku zielonego z biegnącym z przeciwnego kierunku ulicy Jagiellońskiej a potem wzdłuż Kanału Młyńskiego na zachód poznanym już szlakiem żółtym Kociewskim. Teraz szlak zielony pójdzie przez ponad kilometr w prawo, w kierunku północno-zachodnim wykorzystując drogę wojewódzką nr 224, która prowadzi do Godziszewa a ostatecznie do Wejherowa. Tutaj, jeszcze w Tczewie, który zaraz szlak opuści, jest to ulica Jagiellońska. Szlak najpierw przecina dolinę Motławy przekraczając i samą rzekę, a następnie dochodzi na skraj wsi Szpęgawa, która rozciąga się w kierunku północnym wzdłuż drogi do Dąbrówki i Miłobądza. Niemal zaraz za zakrętem opuszcza tę główną drogę nr 224 i idzie w lewo. Drogą gruntową przez tereny o różnym zagospodarowaniu, też laski i pola, szlak idzie na południowy zachód. Przy zgrupowaniu domostw skręca w prawo, wraca na opuszczoną wcześniej szosę, praktycznie na skraju Stanisławia i skręca w lewo. Teraz przecina wieś mijając kapliczkę św. Marka Ewangelisty z końca XIX wieku (km 7,6) i kilka starych budynków ? dawnych poniatówek. Po dojściu do asfaltowej drogi bocznej do Lubiszewa szlak skręca w nią w lewo. Idąc szosą (drogą nr 224) dalej prosto około 300 m można dojść do dworu z końca XIX w., w którym mieści się teraz Dom Pomocy Społecznej. Szlak idzie do Lubiszewa (oficjalnie Lubiszewa Tczewskiego) ulicą Sambora, która krętą trasą doprowadza do północnej części wsi i zabytkowego kościoła pw. Trójcy Świętej (km 8,7) . Przy nim ulica zmienia kierunek na południowy i w ten sposób także szlak przecina wieś kierując się na południe. Po 500 m, mniej więcej w połowie wsi, gdy z lewej już na dobre widać będzie rozległe stawy i za nimi w dali budowle Tczewa, z lewej strony dojdzie znany już dobrze żółty szlak Kociewski. Oba szlaki razem przetną pozostałą część wsi, jakby trochę nowszą, wejdą w las i się rozejdą. Żółty pójdzie dalej szeroką drogą żwirową, która zatacza łuk w prawo, zielony odbije w lewo, by zejść nad Jezioro Rokickie Wielkie . Teraz szlak ten przetnie dolinę Szpęgawy, którą wypełnia oprócz napotkanego jeziora drugie ? Rokickie Małe. Mija miejsce kąpielowo-wypoczynkowe nad pierwszym jeziorem, potem przecina wodne połączenie obu jezior a z lewej same jezioro i kieruje się na południe do Śliwin. Przechodzi pod torami linii kolejowej do Chojnic i wśród pól i sadów, nieco wspinając się natrafia na pierwsze zabudowania tej wsi, potem świetlicę wiejską. Na skrzyżowaniu (km 12,4), w jej centrum z figurą Chrystusa Króla z 1937 r [fot 22] szlak skręca w prawo i kieruje się do Waćmierka. Szeroką drogą mijając stanicę rowerową, przystanek autobusowy cały czas wśród dość luźnej zabudowy, po około 1,5 km dochodzi do rozdroża, a teraz właściwie odejścia bocznej drogi. W miejscu tym znajduje się równie stara jak poprzedni obiekt kapliczka NMP z 1939 , ciekawa, bo przy niej znajduje się pamiątkowy głaz i bardzo oryginalna ławeczka . Tędy dawnymi czasy prowadził Trakt Królewski. Zaraz potem szlak wkracza w pas lasu, a niedługo później dociera do tzw. berlinki teraz drogi wojewódzkiej nr 22 i wsi Waćmierek (km 15,3). Tu skręca w prawo i przecina wieś, by po 600 m opuścić szosę udając się w lewo drogą asfaltową na Brzuśce (ul. Kasztanowa) (km 15,9). Po około kilometrze szlak dociera do pierwszych zabudowań Waćmierza, potem mija z prawej wiatę przystanku autobusowego na odejściu ul Zduńskiej, a następnie u zbiegu z ulicą Chemiczną ? ceglaną kapliczkę (km 17,9) . Nieco dalej szlak tak jak szosa zakręca w lewo, w odcinek z topolami, stąd ulica nosząca nazwę Topolowej., a w końcu opuszcza szosę (prosto prowadzi do wsi Brzuśce - z naprzeciwka nią dochodzi zielony szlak rowerowy). Teraz skręca w prawo w las na dojazd pożarowy i wiedzie wyraźną drogą leśną na południowy- zachód. Po drodze z prawej samotny dom (ul. Topolowa 6). Następnie z lewej kończy się las (z lewej droga prowadzi do pobliskiego dawnego cmentarzyka) i zaczyna polana, na której znajduje się stanica myśliwska (wiata, ławki) oraz zabudowania leśnictwa Bukowiec w nadleśnictwie Starogard (km 20,7). Naprzeciwko leśniczówki, po drugiej stroni drogi można dostrzec nową kapliczkę św. Huberta ufundowaną przez myśliwych . Obok i dalej w lesie kilka pomnikowych drzew, przy leśniczówce głównie dębów, później daglezji. Szlak wchodzi w las i będzie nim podążał przez spory czas, bo przez najbliższe 6 kilometrów; na początek w kierunku południowo-zachodnim. Będzie to do rozdroża z samotnym drzewem po środku (za około 1,8 km) dojazd pożarowy 2. Potem szlak pójdzie trochę bardziej na zachód i po kilometrze wyjdzie na nieco szerszą drogę leśną dochodząca z lewej, która łączy Radostowo z Brzeźnem Wielkim (km 23,7). Krótki odcinek tym traktem, bo za 200 m następuje ostry skręt w lewo w dojazd pożarowy 5 i szlak podąża teraz zdecydowanie na południe, stopniowo jednak zbaczając na południowy wschód. W ten sposób, tą leśną drogą szlak po 2,6 km dojdzie do dużego skrzyżowania, a po kolejnych 700 m do końca lasu. Jeszcze 300 m i pojawia się wielodroże ? zbieg trzech dróg o drzewnych nazwach: Brzozowa (ze szlakiem), Leszczynowa i Bzowa, które przechodzą w jedną ? Akacjową. Tą ulicą ? drogą szlak wkracza do Rajków. Mija krzyż, pojedyncze domostwa oraz położony na zadrzewionym wzgórku po lewej ceglany kościół z XVIII w. pw. św. Bartłomieja (km 28,0) [fot 34] i wchodzi w zwartą zabudowę. W centrum wsi, po wejściu na szosę - drogę wojewódzką nr 230 szlak skręca w prawo w kierunku Pelplina. Ulicą Jesionową idzie na południe mijając nową zabudowę blokową naprzeciwko szkoły. a potem wybudowanie (osadę) Podlas. Po kilometrze, za kępą lasu a tuż przed Hilarowem, szlak skręca w prawo i przechodzi na drogę gruntową biegnącą równolegle wzdłuż doliny Wierzycy. Udaje się na niej w lewo i najpierw przez las a później wśród łąk i pól zmierza do Pelplina. W oddali po prawej niekiedy można dostrzec Wierzycę a przynajmniej nadrzeczne zarośla. Na horyzoncie z prawej widoczna jest kulminacja z krzyżem będąca upamiętnieniem papieskiej wizyty w 1999 r. Jest to Góra Jana Pawła II, niegdyś Biskupia . Szlak zbliża się do Pelplina; widać zabudowania i wybijające się z sylwety miasta: komin dawnej cukrowni wykorzystywany teraz jako nadajnik radiowy oraz zarys katedry. Przy stacji uzdatniania wody szlak skręca w lewo i dochodzi do poznanej w Rajkowach szosy - drogi nr 230. Teraz skręca w prawo i dociera do Alei Kociewskiej czyli północnej obwodnicy Pelplina. Pokonuje ją przejściem dla pieszych i ulicą Sambora praktycznie wkracza do miasta. Na pierwszym skrzyżowaniu skręca w lewo i razem ze szlakiem niebieskim Rzeki Wierzycy, który dochodzi z prawej, podąża ulicą Józefa Wybickiego jakby skrajem miasta. Po około 500 m szlaki zbaczają tak jak ulica w prawo i wśród nowej zabudowy osiedla 700-lecia dochodzą do ulicy Dworcowej oraz znajdującej się nieopodal stacji kolejowej (km 33,8). Tutaj szlaki skręcają w prawo. Idąc ulicą Dworcową w lewo można dotrzeć do zabytkowych ceglanych budynków kolejowych z przełomu wieków XIX i XX.

Szczegółowe mapy

Ślady trasy szlaku ( do pobrania ):

• część północna Tczew-Pelplin : GPX - pobierz ; KML - pobierz
• część południowa Pelplin-Smętowo Graniczne : GPX - pobierz ; KML - pobierz

Komunikaty i Informacje

• Komunikat nr 59 - o szlaku Ziemi Tczewskiej im. Romana Klima nad Jeziorem Rakowieckim
• Komunikat nr 27 - o braku ciągłości trasy szlaku Ziemi Tczewskiej.
• informacja nr 215 - o szlaku Ziemi Tczewskiej
• Informacja nr 159 - o zmianach na szlaku Ziemi Tczewskiej
• Informacja nr 153 - o wycieczce  na szlaku Ziemi Tczewskiej

Fotogaleria

część północna	część południowa

Historia szlaku

Szlak Ziemi Tczewskiej im. Romana Klima powstał około roku 2000 z inicjatywy Starostwa Powiatowego w Tczewie we współpracy tczewskim Klubem Wędrówki i Przygody TRAMP, który wyznaczył go w terenie. Początkowo nie był szlakiem PTTK-owskim, choć były wykorzystywane oznaczenia szlaku pieszego PTTK i co zaskakujące - popularyzowano go w zasadzie jako szlak rowerowy. Szlak rozpoczynał się w Tczewie a kończył w Opaleniu i swą trasą starał się odwzorowywać granice powiatu tczewskiego, czyli prowadzić najbliżej jak się da jego zachodnich i południowych obrzeży. Powstanie tego szlaku było poniekąd związane z reformą administracyjną kraju z 1999 r., w wyniku której powstały powiaty. Wówczas pojawiła się potrzeba, by w ten sposób czyli poprzez wyznakowanie szlaku zaznaczyć istnienie powiatu tczewskiego. Sposób poprowadzenia szlaku od początku budził wiele kontrowersji, a co ciekawe uwagi dotyczące jego trasy trafiały do PTTK. Rozpoczął się dyskurs, jak szlak Ziemi Tczewskiej powinien się wpisywać w sieć szlaków turystyki pieszej regionu gdańskiego, bowiem nie bardzo istniejące trasy uwzględniał. Ponadto pojawiły się inne problemy. Budowa autostrady A2 mocno skomplikowała możliwości korzystania ze szlaku na odcinku południowym, gdzie szlak przecinał jej planowaną trasę wielokrotnie. Ostatecznie szlak w roku 2005 został przejęty przez PTTK. Wówczas podjęto na nim prace renowacyjno-korekcyjne, których celem było całkowite odnowienie szlaku oraz wprowadzenie koniecznych zmian trasy. Przede wszystkim miały one na celu nawiązanie do sieci istniejących szlaków pieszych PTTK na Kociewiu. W związku z tym w roku 2006 zmieniono odcinek końcowy szlaku, by powiązać go ze szlakami gniewskimi. Miejscem końcowym został węzeł szlaków w Rakowcu przy zajeździe Gniewko. W dalszych pracach i korektach uwzględniono niektóre zgłaszane uwagi oraz skorelowano przebieg szlaku z trasą powstającej autostrady i możliwościami jej przecinania. Wobec powyższego w kolejnych latach wprowadzono zmiany w rejonie Bielawek i Kierwałdu oraz w Pelplinie i Szpęgawsku. W roku 2006 ustawiono wspólne tablice szlakowe: w Tczewie - z innymi tutejszymi szlakami (Kociewskim i Dolnej Wisły) a w Pelplinie i Rakowcu (przy zajeździe Gniewko) - ze szlakami okolic Gniewa. Jesienią 2011 roku na szlaku w 8 miejscach, w tym na początku i na końcu, zostały ustawione nowe drogowskazy szlakowe. Natomiast w roku 2019, gdy szlaki kociewskie ponownie były odnawiane przez PTTK, ostatecznie zmieniono kłopotliwy odcinek trasy między Waćmierkiem a Waćmierzem, gdzie szlak prowadził drogą prywatną, która na dodatek z biegiem czasu została zlikwidowana.Nieco później okazało się, że podobny problem pojawił się na końcówce szlaku nad Jeziorem Rakowieckim, gdzie po pierwsze wiatrołomy i gęste zarośla a po drugie ogrodzenie prywatnej posiadłości aż do brzegu jeziora nie pozwoliły obejść akwen od strony północnej. Także dość problematyczne komunikacyjnie, jeśli chodzi o komunikację publiczną, miejsce zakończenia zdecydowały o radykalne zmianie i przebudowie trasy szlaku w jego końcowej partii. W roku 2022 szlak od Jeziora Smarzewskiego poprowadzono bezpośrednio przez lasy do Leśniczówki Dębowo i stamtąd na zachód przez Luchnowo do Smętowa Granicznego, gdzie szlak się znalazł swój kres. W Smętowie Granicznym przy stacji kolejowej i zostały ustawione znaki informacyjne (tablica i drogowskaz). Podobnie przy leśniczówce w Dębowie (drogowskaz), skąd w kierunku Jeziora Rakowieckiego poprowadzono szlak pomocniczy.

Informacje techniczne

Wszelkie prawa zastrzezone © 2026 PTTK - Znakowane Szlaki Turystyczne Województwa Pomorskiego